Dinler Tarihi – Test 4

Şu kişi tarafından oluşturuldu Arif_Arslaner

Dinler Tarihi - Test 4

1 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm inanç sistemi arasında yer almaz?

Hinduizm’in diğer inançları olarak kabul edilebilcek olanlara gelince bunların en önemlilileri, kast sistemi, karma, samsara, reenkarnasyon (tenasüh/ruh göçü), mokşa şeklinde sıralanabilir. Kami, Şintoizm’de, tanrısal varlığın her yerde mevcut olan belirtileridir.

2 / 50

Sabiilerde günlük hayatta konuşma dili aşağıdakilerden hangisidir?

3 / 50

Sâbiîlerin kutsal metinleri hangi dilde yazılmıştır?

Kutsal metinlerin yazılı olduğu dil Aramcanın doğu lehçelerinden birisi olan Mandencedir. Günlük hayatta Arapça konuşan Sâbiîler, bu dili anlamadan sadece ibadet dili olarak kullanırlar. Bu dili okuyup yazabilme ayrıcalığı ise yalnızca rahiplere aittir.

4 / 50

Hinduizm’deki Bereket-yeşillik tanrısı olarak bilinen tanrı kimdir?

Mohenjo-Daro’daki kazılarda elde edilen ve üzerinde birtakım hayvanlarla birlikte üç yüzlü ve yoga yapıyor olarak resmedilen çıplak bir erkek tanrının bulunduğu bir mühür, söz konusu dönemin dini hakkında kısmen de olsa aydınlatıcı bilgi sunar. Buna göre, Mohenjo tanrısı, klasik Hinduzim’in tanrısı Şiva’ya benzemekte ya da onunla aynıdır. Çünkü burada üç yüzlü, çıplak, şehvet düşkünü ve yoga yapıyor olarak resmedilen tanrının özellikleri,
Hinduizm’deki Şiva’nın ayırt edici özelliklerini oluşturur.  Mohenjo-Daro tanrısının Ana Tanrıçayla ilişkili olması aynı zamanda onun bereket-yeşillik tanrısı olduğunu da gösterir.

5 / 50

Hz. Yahya Kur’an’da adı geçen hangi peygamber ile çağdaştır?

6 / 50

Dinler tarihinin dinin terihsel gelişimini incelerken kullandığı yöntemler hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Deskriptif yöntemle, dinin ya da dinlerin tarihsel tezahürü olduğu gibi tanımlanmaya çalışılır. Fenomenolojik yöntemle dini fenomenler anlaşılmaya çalışılır. Bu bağlamda dinler tarihçisi ele aldığı konuya ilişkin kendi duygu düşünce ve yaklaşımlarını elden geldiğince paranteze alır ve ele aldığı hususu o geleneğin içinden birisi imişçesine anlamaya çalışır. Analitik yöntemde ise dini fenomenler ve tezahürler irdelenmeye analiz edilmeye çalışılır. Ayrıca dinler tarihi çalışmalarında sıklıkla karşılaştırmalı yönteme dayalı çalışmalar da yapılır. Bu tarz çalışmalarda dini gelenekler birbiriyle ya da bir din farklı tarihsel tezahürleriyle mukayese edilme yoluna gidilir.

7 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Kofüçyüs’ün derlediği beş kitap arasında yer almaz? 

Konfüçyüs’ün altmış sekiz yaşında Çin’e ait eski metinlerden derleyerek ortaya koyduğu beş kitap vardır. Bu kitaplar, Konfüçyanizm’in en önemli dini metinleridir. Bunlar; Li King, Şi King, Şu King, Yi King ve Şun Kiyu King’tir. Lun Yü ise kofüçyüs’ün ölümünden sonra talebeleri tarafından derlenmiş bir kitaptır.

8 / 50

Sâbiîliğe Batı’da verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

9 / 50

Mecusilikte günde kaç vakit dua edilir?

Beş vakit dua Mecusiliğin günlük ibadetleri arasında oldukça önemlidir. Güneş doğarken, öğlen tepedeyken, öğleden sonra, güneş batarken ve gece olmak üzere bu beş vakitte her Mecusi güneşe, ışığa ya da ateşe dönerek dua okur.

10 / 50

İnsanı, çevresinde yer alan canlı ve cansız diğer varlıklardan ayırtan önemli bir özelliği ________bir varlık olmasıdır. Yukarıdaki boşluğu tamamlayan en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanı, çevresinde yer alan canlı ve cansız diğer varlıklardan ayırtan önemli bir özelliği ahlaki bir varlık olmasıdır. Hukuk ve ahlak kuralları, insanın gerek kendisiyle ve diğer insanlarla gerekse tabii çevresiyle olan ilişkilerini düzenlemektedir.

11 / 50

Zoroastrianizm ve Zerdüştçülük inanç sisteminde önemli yer tutan ateş kültüründen dolayı “Ateşperestlik” olarak adlandırılan eski İran kökenli din aşağıdakilerden hangisidir?

12 / 50

Ahura Mazda’nın yarattığı 6 ilahi varlıktan “ölümsüzlük” anlamını taşıyan aşağıdakilerden hangisidir?

Ahura Mazda öncelikle kendisinin kutsal ruhu Spenta Mainyu ile diğer 6 ilahi varlığı yarattı. Ameşa Spenta (kutsal
ölümsüz) olarak da adlandırılan bu altı yüce varlık; Vohu Manah (iyi düşünce), Aşa Vahişta (iyi gerçek), Spenta Armaiti (iyi sadakat), Khşatrha Vairya (cazip hükümranlık), Haurvatat (bütünlük) ve Ameratat (ölümsüzlük)tür.

13 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm’in kadim mezheplerindendir?

Şaktizm ise Şivacılık ve Vişnuculuk ile birlikte Hinduizm’in kadim üç mezhebini oluşturur.

14 / 50

Sâbiî ibadetleri içerisinde en önemli olanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sâbiî ibadetleri arasında en önemli olanı boy abdesti ya da vaftizdir. Masbuta, tamaşa ve rişama şeklinde üç çeşit dini yıkanma/temizlenme ayini vardır. Boy abdesti ya da tam vaftiz olarak da adlandırılan masbuta, rahip gözetiminde bir akarsuya dalıp çıkmak şeklinde yapılmaktadır. Bu yıkanma ibadetinin her Sâbiî tarafından haftada en az bir kere Pazar günü yapılması zorunludur. Tamaşa ise dini kirlenmeler sonrası bir Sâbiînin rahibe gereksinim duymaksızın kendi başına nehre üç kez dalıp çıkması şeklinde yaptığı gusüldür. Üçüncü dini yıkanma/temizlenme türü olan rişama ise İslâmdaki normal abdeste benzer bir ibadettir.

15 / 50

Mecusilikte dünyanın gidişatı, var oluştan kıyamete kadar süre açısından birbirine eşit kaç devre ayrılır?

Mecusilikte dünyanın gidişatı, var oluştan kıyamete kadar süre açısından birbirine eşit dört devre ayrılır.

16 / 50

Aşağıdakilerden hangisi farklı inanç sistemlerinden inanç ve ibadet unsurları taşıyan melez dinsel gelenekler olan senkretik dinlere örnek olarak verilebilir?

Savaşlar, istilalar, sürgünler, göçler ve benzeri nedenlerle farklı dini geleneklerin zorunlu olarak yan yana varlıklarını devam ettirmeleri durumu, zamanla bu geleneklere bağlı insanların birbirleriyle bilinçli ya da bilinçsiz bir ilişkide bulunmaları durumunu doğurmaktadır. Bu durum zamanla bazı durumlarda dini senkretizmin yaşanmasına ve farklı dini değerleri bir araya getirmek suretiyle oluşturulan yeni inanç sistemlerinin/dinlerin oluşumuna da neden olabilmektedir. Örneğin İslâm ile Hindu geleneğinden birçok unsur taşıyan Sih dini senkretik bir din olarak tanımlanabilir.

17 / 50

Sözlü rivayetlerden hareketle 720 yılında derlenmesi tamamlanan ve ‘Japonya’nın günü gününe yazılmış tarihsel defteri’ anlamına gelen kutsal kitabın adı nedir?

Sözlü rivayetlerden hareketle 720 yılında derlenmesi tamamlanan ve ‘Japonya’nın günü gününe yazılmış tarihsel defteri’ anlamına gelen Nihongi, 31 cilttir. Nihongi, Kojiki’nin bir yorumu şeklindedir.

18 / 50

Mecusilikte yeryüzüyle ilgili yaratılış Ahura Mazda’dan südur eden 7 asli varlıkla ilşkilendirilir. Bunlardan Aşa vahişta aşağıdakilerden hangisi ile ilşkilendirilir?

19 / 50

Mecusilik inanışında cesetler nasıl muamele görürler?

20 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Sâbiîlerin haftada en az bir kez Pazar günü yapılması zorunlu olan temizlenme ibadetidir?

Masiqta ölümlerde yapılan törendir. Panja, beş gün kutlanan bir bahar bayramıdır. Tamaşa dini kirlenmeler sonrası bir Sâbiînin rahibe gereksinim duymaksızın kendi başına nehre üç kez dalıp çıkması şeklinde yaptığı gusüldür. Dini yıkanma/temizlenme türü olan rişama ise İslâmdaki normal abdeste benzer bir ibadettir. Boy abdesti ya da tam vaftiz olarak da adlandırılan masbuta, rahip gözetiminde bir akarsuya dalıp çıkmak şeklinde yapılmaktadır.

21 / 50

Dinleri ve dinlerin tarihsel tezahürünü olduğu gibi tanımlamaya çalışan dinleri inceleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Dinler tarihi dinlerin teolojik ve kurumsal yapılarını dinlerin tarihsel tezahürlerini de dikkate alarak inceleyen bir bilim dalıdır. Dinin tarihsel tezahürünü geçmişten günümüze ele alan dinler tarihi, dinleri çeşitli yöntemlerle inceler. Bunlardan deskriptif yöntemle, dinin ya da dinlerin tarihsel tezahürü olduğu gibi tanımlanmaya çalışılır.

22 / 50

Sâbiî inancında ilahi alemden düşüşün üç safhasını temsil edenler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak birlikte verilmiştir?

Işık alemiyle karanlık alemi arasında bir bakıma aracı varlıklar olan Yuşamin, Abatur ve Ptahil (maddi alem ve insanın yaratıcısı) gibi figürler de karanlık alemine atılmış varlıklar arasındadır.

23 / 50

Hangisi mecusilikteki rahip sınıfları arasında yer almamaktadır?

Mecusilikte çeşitli rahiplik sınıfları var olmuştur. Bunlar arasında Mecuş, Mobad, Herbad ve Bagnapad yer
almaktaktadır. Lao-Tse ise taozimin kurucusudur.

24 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Mecusilik inancına göre yaratılmış ilk insan prototipine verilen addır?

25 / 50

Mecusilik nerede ortaya çıkmış bir dindir?

26 / 50

Günümüzde, Japonya’da ‘popüler din’ veya ‘halk dini olarak kabul edilen üç büyük din olan Şintoizm, Konfüçyanizm ve Budizm’in karışımı olan  dini anlayış hangisidir?

Günümüzde, Japonya’da halk arasında yaygın olarak yaşanan Şintoist anlayış, ‘Minkan Şinko’ olarak bilinen ‘popüler din’ veya ‘halk dini’dir. Japonya’daki üç büyük din olan Şintoizm, Konfüçyanizm ve Budizm’in karışımı olan bu dini anlayış, kimilerine göre adeta yeni bir dindir.

27 / 50

Sabi dininde Mandi nedir?

Sâbiîler ibadetlerini evlerinde ve belirli durumlarda Mandi adı verilen bir yapının önünde bulunan havuzda ve havuz kenarında yaparlar.

28 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Konfüçyüs’ün altmış sekiz yaşında Çin’e ait eski metinlerden derleyerek ortaya koyduğu beş kitaptan biri değildir?

Beş Klasik (Vu King): Konfüçyüs’ün altmış sekiz yaşında Çin’e ait eski metinlerden derleyerek ortaya koyduğu beş kitaptır. Bu kitaplar, Konfüçyanizm’in en önemli dini metinleridir. Bunlar: Değişiklikler Kitabı (Yi King), Tarih Kitabı (Şu King), Şiirler Kitabı (Şi King), Törenler Kitabı (Li King), İlkbahar ve Sonbahar Yıllıkları (Şun Kiyu King).

29 / 50

11. yüzyıldan itibaren Milel ve Nihal başlığı altında kaleme alınan eserler de İslâm Tarihindeki dinler tarihi çalışmaları açısından oldukça önemlidir. İslam tarihinde farklı inanç ve düşünce sistemleri inceleyen Milel ve Nihal adlı eserleri ilk yazan aşağıdakilerden hangisidir?

Nihal başlığını taşıyan ilk eserin Aldülkahir el-Bağdadi’ye ait olduğu, ancak eserin günümüze kadar ulaşamadığı söylenmektedir.

30 / 50

Aşağıdakilerden hangisi dinler tarihi üzerine yapılan çalışmalarda başvurulan ikincil kaynaklar arasında yer alır?

Dinler tarihi çalışmalarında ele alınan konulara ilişkin öncelikli kaynaklar arasında ilgili kutsal metinler ve diğer dinsel materyal başta gelir. Ayrıca gözlem, mülakat, anket vb yöntemlerle dinlere yönelik saha araştırmaları ile ele alınan konunun özelliğine göre arkeolojik materyal de oldukça önemlidir. Bundan başka konuya ilişkin ikincil derecede önem arz eden kaynaklara da araştırıcının başvurması gereklidir. Örneğin çeşitli konularda apolojetik ve reddiye geleneğini yansıtan literatür ile dinlerle ilgili yapılan çeşitli çalışmalar bunlar arasında zikredilebilir.

31 / 50

“Ateşperestlik” olarak adlandırılan dinsel gelenek hangisidir?

Zoroastrianizm ya da Zerdüştçülük ve inanç sisteminde önemli yer tutan ateş kültünden dolayı “Ateşperestlik” olarak da adlandırılan Mecusilik, Eski İran kökenli bir dinsel gelenektir.

32 / 50

Sabiilerin kutsal kitaplarından olan Ginza’da genel olarak hangi konular yer almaktadır?

Sâbiîlerin kutsal kitapları yazılı metinler ve sır metinleri şeklinde iki ana grupta toplanabilir. Sâbiî kutsal kitapları
arasında en önemli yeri oluşturan temel kitaplar Ginza, Draşya d Yahya ve Kolasta’dır. Ginza yaklaşık 600 sayfadan oluşur. “Adem’in Kitabı” diye de adlandırılan bu kutsal kitap, çeşitli dualar, teoloji,mitoloji, ölüm ve ölüm sonrası hayat ve benzeri konuları ihtiva eder.

33 / 50

Mecusiliğin düalizmini temsil eden iki tanrısal varlık aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Mecusilikte Maşye ve Maşyana ilk insan çiftidir. Aşa ve Drug, Ohramzd ve Ehrimen’e bağlı ve birbirleriyle mücadele
eden iki güçtür. Menog ve Getik yaratmanın iki aşamasıdır. Ataş Vahran tapınaklarda yakılı tutulan ateş ve Ataş-dan ise bu ateşin içinde tutulduğu kaptır. Ohrmazd (Ahura Mazda) iyilik, Ehrimen (Angra Mainyu) ise kötülük tanrısıdır.

34 / 50

Sâbiîlikte cemaat içerisinde ilmi ve otoritesiyle ayrıcalıklı yere sahip olan kişilere ne denir?

Harrânî ismi, İslam dünyasında Sâbiîlerin ayrıldığı iki gruptan biridir. Subbâ, gibi Sâbiîlik terimleri, Sâbiîlerin kendilerince kullanılan bir isim olmaktan ziyade, Arap komşularınca nehirde boy abdesti almak ayininden hareketle onlar için kullanılmaktadır. Parsî ise Mecusi göçmenlerinin adıdır. Sâbiîler kendi dinlerine mensup olan sıradan cemaat üyelerini Mandayye (Mandenler, bilenler ya da arifler) diye adlandırırken, cemaat içerisinde ilmi ve otoritesiyle ayrıcalıklı yere sahip olan kimselerle atalarını ise Nasurayye (Nasuralar, doğru inancı koruyup gözetenler) olarak adlandırırlar.

35 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Hindu kutsal metinleridir?

Hindu kutsal metinleri iki gruba ayrılır: Şruti ve Smriti. “İşitilen, görülen” anlamına gelen şruti kategorisi içinde Vedalar; smriti kategorisinde ise Puranalar, Ramayana, Mahabharata ve Dharma-şastralar yer alır.

36 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Japonların milli dini olarak kabul edilir?

37 / 50

Hangisi dinler tarihi çalışmalarında ele alınan konulara ilişkin öncelikli kaynaklar arasında yer almamaktadır?

38 / 50

Konfüçyanizm’in kuruluşu hangi yıllara tarihlenmektedir?

Konfüçyanizm, M.Ö. 6.yy.’da Şunkiyu döneminde yaşayan ve Büyük Mürşid olarak bilinen Konfüçyüs (K’ung Fu Tzu) tarafından kurulmuştur.

39 / 50

Mecusilik inancında Tek tanrı aşağıdakilerden hangisidir?

Mecusiler, inanç sistemlerinin tarihin en eski hatta ilk evrensel tektanrıcı dinsel geleneği olduğunu sıkça vurgularlar. Parsiler, Mazdayasna olarak adlandırdıkları yüce varlık Ahura Mazda’nın her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten tek rab olduğu inancına sahiptirler.

40 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm’in özelliklerinden birini yansıtmaz?

Hindular herhangi bir şahsı kurucusu olarak görmedikleri gibi, herhangi bir kutsal metni tek başına bağlayıcı olarak da kabul etmezler. Herhangi dini bir uygulamayı zorunlu görmedikleri gibi herhangi bir doktrini de dogma olarak kabul etmezler. Bütün Hindular için evrensel anlamda geçerli olan bir uygulama ve dogma da yoktur. Hindu bir grup için temel olan bir şey, bir diğer grup için öyle olmayabilir.

41 / 50

Merkezi din anlayışının dışında kalan görüş ve akımları kapsamaktadır. Bu anlamda çoğunluğun ya da bazı durumlarda siyasal gücün doğru ve kabul edilebilir saydığı resmi öğretinin dışında kalan her türlü akımı ifade eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Merkezi din anlayışının dışında kalan görüş ve akımlar ise heterodoksi olarak görülmüştür. Bu anlamda heterodoksi, çoğunluğun ya da bazı durumlarda siyasal gücün doğru ve kabul edilebilir saydığı resmi öğretinin dışında kalan her türlü akımı ifade etmektedir.

42 / 50

I.   Videvdat
II.   Zurvaniyye
III.  Yasna
IV.  Yaşt
V.   Seneviye
Avesta’nın bölümleri hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Mecusiliğin kutsal metni Avesta’dır. Birkaç ana bölümden oluşan Avesta’nın bölümleri; Yasna, Visperad, Yaşt, Videvdat (Vendidat) ve Hurda Avesta (Küçük Avesta) olarak adlandırılır. Bu bölümler arasında en eski metinler 72 kısımdan oluşan Yasna’da bulunur. Yasna’nın 16 kısmı, geleneksel olarak Zerdüşt’ün kendisine atfedilir ve bunlar Gathalar (ilahiler) diye adlandırılır.

43 / 50

Hangisi mecusilikte dini olay olarak değerlendirilen olaylar arasında yer almaktadır?

Mecusilikte doğum, evlilik ve cenaze törenleri dini olay olarak değerlendirilmekte ve rahipler eşliğinde törenler
yapılmaktadır.

44 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Uygur Türklerinin resmi dini olmuştur?

Mitracılık Anadolu’yu geçerek Yunan, Roma ve Kuzey Afrika’da yayılmıştır; Maniheizm ise henüz kurucusu
Mani’nin yaşamı esnasında Suriye, Anadolu ve Orta Asya içlerinde yayılmaya çalışmıştır. Öyle ki zamanla Atlas
Okyanusundan Çin’e kadar bir alanda yaygınlık kazanmış, hatta 8. Yüzyılda Uygur Türklerinin resmi dini haline gelmiştir.

45 / 50

Hindu dinlerinde insanların ruhlarının sürekli olarak ölümden sonra yeni bedenlerle bu dünyaya gidip gelmeleri, onlar eylemde bulundukça kaçınılmaz olsa da, söz konusu ölüm ve yeniden doğum zincirinden kurtulmak mümkündür. Buna göre; Hindu dini ve felsefesinin ortak hedefi olarak kabul edilen Mokşa nedir?

46 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Sabiiliğin temel inanç esasları içerisinde yer almaz?

Işık aleminin düzen, varlık ve verimliliği sembolize eden Hayat (Hayye) prensibinden oluştuğu ifade edilir. Böylelikle hayat prensibi bütün Sâbiî teolojisine baştan sona hakimdir.

47 / 50

Sâbiîlikte, rahiplikteki en üst tabakaya ne ad verilmiştir?

Sâbiîlikte teorik olarak vücutça kusursuz ve sağlam olan ve soyunda bir zındıklık ya da dinden dönme olayı olmayan herkes rahip olabilir. Ancak pratikte rahiplik babadan oğula geçen bir meslek şeklinde algılanmaktadır. Rahip
olacak kişinin evli olması ideal olarak görülen bir durumdur. Rahiplikteki en üst tabakaya “Riş ama” adı verilir. Bu görev yalnızca dini anlamda değil siyasal anlamda da Sâbiî toplumunun liderliğini ifade etmektedir. Ganzibra’lık ise yöresel baş rahiplik görevine tekabül etmektedir. Normal rahiplere Tarmida, yardımcı rahiplere ise Aşganda adı verilmektedir.

48 / 50

Hangisi Şintoizmin inanç esasları arasında yer almaktadır?

Şintoizm’de ölümden sonra ruhun yaşadığı ve ataların ruhlarının sonraki nesilleri koruduğu inancı vardır. Bu Kami inancı olarak adlandırılmaktadır.

49 / 50

Aşağıdakilerden hangisinde Şintoizm’in kutsal kitapları birlikte verilmştir?

50 / 50

Kurucusu Zerdüşt olan din aşağıdakilerden hangisidir?

Hint kökenli bir din olan Hinduizm’in bir kurucu şahsı yoktur. Cayinizm de Hint kökenli bir dindir ve kurucusu Vardhamana’dır. Bir başka Hint kökenli din olan Sihizim’in kurucusu Guru Nanak’tır. Taozim ise bir Çin dinidir ve kurucusu Lao-Tse’dir. Mecusilik ise İran kökenli bir dindir ve kurucusu da İran’da yaşamış olan Zerdüşt’tür.

Skorunuz