Deneme Sınavları DHBT DKAB Genel İslam Mezhepler Tarihi MBSTSİslam Mezhepler Tarihi – Test 7tarih 5 Ocak 20225 Ocak 2022Geliştirici: Arif_Arslaner Şu kişi tarafından oluşturuldu Arif_Arslaner İslam Mezhepler Tarihi - Test 7 1 / 50 Bir dini ve tarikat yapıya bağlı olarak gelişme özelliği gösteren Babai isyanı hangi devlete karşı başlamıştır? Anadolu Selçuklu Gazneli Osmanlı İlhanlı Safevi 2 / 50 Gevhernâme'yi yazan aşağıdakilerden hangisidir? Musa es-Sânî Lokman-ı Perende Hacı Bektaş-ı Veli Kaygusuz Abdal Abdal Musa 3 / 50 Tarihte 'Horasan Erenleri' diye de bilinen sufiler hangi tarikat ehlindendir? Haydarilik Vefailik Yesevilik Kalenderilik Babailik 4 / 50 Alevilik ilk mistik yapı olması dolayısıyla ilk dönemlerde hangi isimle anılmıştır? Babailik Yesevilik Bektaşilik Tahtacılar Kızılbaşlık 5 / 50 Bektaşilik dergahında hizmet edenlerden liyakatli olanlara özel bir cemle hırka giydirilip yükseltildiği makam hangisidir? Muhiplik Dervişlik Babalık Halifebaba Halifelik 6 / 50 Alevilik en geç hangi yüzyıldan itibaren son şeklini almıştır? 10.yy 12.yy 14.yy 16.yy 18.yy Alevilik 16. yüzyıldan itibaren son şeklini almıştır 7 / 50 Bektaşîlikte mücerretlik makamı kimleri temsil eder? Bir dergahta hizmet edenlerden her birini Dervişlerden ehliyetli olanların yükseltildiği makamı En yüksek makamı Tarikattan nasip alanların derecesini Evlenmeyen halifeleri 8 / 50 İlk mistik Alevi yapısı aşağıdakilerden hangisidir? Yesevîlik Babaîlik Bektaşîlik Kızılbaşlık Tahtacılar 9 / 50 Alevilik ve Bektaşilik'te "Ali" hangi kavramı temsil eder? Velayet Hak Nübüvvet Vahdet-i vücut Vehdet-i mevcut 10 / 50 Azerbaycan, Nahçıvan gibi yerleri ele geçirip büyük zaferler elde ederek Tebriz’de şahlık tahtına oturan, On İki İmam adına hutbe okutup para bastıran ve 1501 yılında resmen Safevî Devleti’ni kuran isim aşağıdakilerden hangisidir? Şeyh Alâeddîn-i Erdebîlî Şeyh Sadreddîn-i Erdebîlî Şeyh Cüneyd Şeyh İsmail Şeyh Haydar 11 / 50 Aşağıdakilerden hangisi mezhepler tarihinin özelliklerinden değildir? Objektif bilgiler vermeye çalışır Tasviri anlatımı esas alır Hüküm verici değildir Savunmacıdır Betimleyicidir 12 / 50 Siyasi olmaktan çok dinî-mistik bir karakter taşıyan Babaîlik hareketi, Baba İlyas’ın halifeleri vasıtasıyla Anadolu’nun değişik yerlerine nakledilerek sürdürülmüştür. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? Aynüddevle (Ayna Dola) Dede, Şeyh Osman ve Bağdın Hacı gibi halifeler: Tokat ve Kırşehir Şeyh Bâlî - Yozgat ve Kırıkkale Şeyh Edebâli - Bilecik çevresinde Emîrcem Sultan - Sulucakarahöyük’ün kuzey tarafları Hacı Bektâş-ı Velî - Tunceli ve çevresi Hacı Bektâş-ı Velî Kırşehir, Nevşehir bölgelerinde düşüncelerini Türkmen halkına aktarmışlardır 13 / 50 Aşağıdakilerden hangisi ilk dönem tasavvufi yapılardan biri değildir? Vefaiilik Kalenderilik Haydarilik Yesevilik Türkmenlik 14 / 50 Bektaşiliğin gelişim dönemi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur? Bektaşîlik, asıl kuruluş ve gelişmesi 15. yüzyılın sonlarına doğru Hacı Bektaşi Veli'nin tarikatın başına geçmesiyle gerçekleştirmiştir. Balım Sultan evlenmemiş, tarikata “mücerretlik (bekarlik) erkânı” getirmiştir Bektaşilik, Osmanlı merkezi yönetimi tarafindan Nusayriliğe karşı desteklenmiştir. Bektaşilik, şehirden çok şehir kırsalda faaliyetlerini sürdürmüştür Bektaşî tekke ve dergahları, bağlılarından para almamıştır. 15 / 50 Hz. Ali’nin Hz. Peygamber’in sağlığında iken nass ve tayin yoluyla halîfe olarak atandığını, Hz. Ebû Bekir’in ise ona ait olan halîfelik hakkını gasbettiğini ileri sürmüştür. Şiilere göre Hz. Peygamber hayatta iken Hz. Ali’yi kendinden sonra halife olarak ilan ettiği yer aşağıdakilerden hangisidir? Hudeybiye Bedir Medine Uhud Ğadîr-i Hum 16 / 50 Bektaşîlerin, yıllık gelirinin beşte birini Ehl-i Beyt hakkı olarak Hacı Bektaş Veli Dergahı’na, Kızılbaşların da dedelere ve ocaklara verdikleri uygulama aşağıdakilerden hangisidir? Zekat Fitre Hakkullah Karz-ı Hasen Tecella 17 / 50 Menâkıbnâmesi’nde zikredildiğine göre, şeyhi Abdal Musa’nın yanında kalıp kırk yıl hizmet ettikten sonra icazet almış, ardından kırk dervişi ile birlikte Mısır’a gelmiş, buradan da hacca gitmiş, Gevhernameyi yazmış kişi aşağıdakilerden hangisidir? Abdal Musa Kaygusuz Abdal Hacı Bektaş-ı Veli Lokman-ı Perende Musa es-Sânî 18 / 50 İlk Mürciî fikirlerin oluşum dönemi kimin hayatının sonlarına doğru (60/680) başlamıştır? Hz. Ali Hz. Osman Abdullah b. Ömer ) Sa'd b. Ebi Vakkâs Muhammed b. Mesleme İlk Mürciî fikirlerin oluşum dönemi Abdullah b. Ömer’in hayatının sonlarına doğru (60/680) başlamıştır. 19 / 50 İşlediği suç dolayısıyla düşkün ilan edilen bir kimse aşağıdaki suçlardan hangisi için 3 yıl boyunca ceme girmesi engellenir? Komşusunun bağına bahçesine zarar vermek, başkalarının malını çalmak Yoksula faiz yoluyla para verip onların evlerini, barklarını satmak zorunda kalmalarına sebebiyet vermek Evli bir kadınla ilişkiye girmek Kaza ile adam öldürmek Ehl-i Beyt’e dil uzatmak 20 / 50 Bektaşîlik’te, kişinin ikrarına bağlı olduğunu göstermeye yönelik olarak her yıl Muharrem mateminden çıkıp on ikinci günü akşamından o ayın sonuna kadarki dönemde yapılan erkân aşağıdakilerden hangisidir? Düşkünlük Erkânı Abdal Mûsâ Erkânı Baş Okutma Erkânı Koldan Kopan Erkânı Dardan İndirme Erkânı 21 / 50 Bektaşilik aşağıdan yukarıya doğru sıralandığında en alt seviyede hangisi vardır? Muhiplik Dervişlik Babalık Mücerretlik Halifelik Aşağıdan yukarıya doğru sıralama şöyledir: Muhiplik, Dervişlik, Babalık, Mücerretlik, Halifelik. 22 / 50 Aşağıdaki savaşlardan hangisi iki Müslüman devlet arasında geçen mezhepsel nitelikli bir savaştır? Malazgirt Talas Çaldıran Niğbolu Sırp Sındığı 23 / 50 Hameletü'l-ilm" veya "nakaletü'1-ilm ne anlama gelmektedir? Tehir etmek Taşıyıcılar Ertelemek Sonraya bırakmak Ümit vermek 24 / 50 Gerçekte, insan Tanrı’dan gelmiş ve O’na dönmektedir. Ölüm bu dönüşün adıdır. Hak’ka yürüyen bir kimse için “helallik alma” temelli yapılan erkân aşağıdakilerden hangisidir? Abdal Mûsâ Erkânı Koldan Kopan Erkânı Baş Okutma Erkânı Düşkünlük Erkânı Dardan İndirme Erkânı 25 / 50 İslamiyetin hızla yayılmasına öncülük eden Türkler aşağıdakilerden hangisidir? Oğuzlar Gazneliler Göktürkler İdil Bulgar Hanlığı Karahanlılar 26 / 50 Bektaşiliğin gelişim dönemi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır? Bektaşîlik, asıl kuruluş ve gelişmesi 15. yüzyılın sonlarına doğru Balım Sultan’ın tarikatın başına geçmesiyle gerçekleştirmiştir. Hacı Bektaşi Veli evlenmemiş, tarikata “mücerretlik (bekarlik) erkânı” getirmiştir Bektaşilik, Osmanlı merkezi yönetimi tarafindan Kızılbaş ocaklara karşı desteklenmiştir. Bektaşilik, kırsaldan çok şehir merkezlerinden faaliyetlerini sürdürmüştür Bektaşî tekke ve dergahları, bağlılarından alınan para ve bağışlanan vakıflarla aynı zamanda iktisadi bir güç kazanmıştır 27 / 50 Bektaşîlik’te Hacı Bektaş Veli’den sonra ikinci pîr (pîr-ı sânî) Kabul edilen Balım Sultan’ın asıl ismi aşağıdakilerden hangisidir? Hızır İsmail Hızır Bali Hızır Cüneyd Hızır Ali Hızır Musa 28 / 50 Alevilikte en önemli erkan hangisidir? Görgü erkanı Baş okutma erkanı Dardan indirme erkanı Koldan kopan erkanı Muhasiplik erkanı 29 / 50 On İki İmam adına hutbe okutup para bastırarak 1501 yılında Safevî Devleti’ni kuran kimdir? Şeyh Ali Şeyh Haydar Şeyh İsmail Şeyh İbrâhim Şeyh Cüneyd 30 / 50 Aşağıdakilerden hangisi Alevi- Bektaşilikte Hakk'a yürüyen (Ölen) kimse için helallik alma erkanıdır? Abdal Musa Erkanı Dardan İndirme Erkanı Koldan Kopan Erkanı Muharrem Erkanı Düşkünlük Erkanı 31 / 50 Alevilikte makamları edepli olmak, heybet, sabır ve namazla Allah’tan yardım dilemek, kanaat göstermek, hayalı olmak, cömertlik, ilim sahibi olmak, teslimiyet ve rıza, marifet ve kendi özünü bilmek olan kapı aşağıdakilerden hangisidir? Üçüncü kapı “marifet” İkinci kapı “tarikat” Birinci kapı “şeriat” Dördüncü kapı “hakikat” Beşinci kapı “cem” 32 / 50 Allah'a bırakıp, manevî sorumlulukları hakkında düşüncelerini açıklamayan, amelleri niyet ve inançtan sonraya bırakan, büyük günah işleyenlere ümit veren, imanı sırf dille ikrardan ibaret gören fırka aşağıdakilerden hangisidir? Kaderiyye Mürcie İbâdiyye Mu‘tezile Hâriciyye 33 / 50 Bektaşîlik’teki “ikrar cemi”ne tekabül eden erkan aşağıdakilerden hangisidir? Musahiplik Görgü Abdal Mûsâ Baş okuma Koldan Kopan 34 / 50 Hangisi cem toplantılarında yerine getirilen on iki hizmetten birini yapan kişi değildir? Dede Peyk Pervane Saka Semazen Semah hizmeti bu toplantılarda canların hak aşkıyla dönüşlerinin canlandırılmasıdır. Bunu yapan kişiye de Semazen denir. 35 / 50 Bektaşi tarikatı zamanla iktisadi bir güç haline de gelmiştir. Bu tarikatın temel gelir kaynağı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir? Öşür içinde payı olması Zeamet içinde payı olması Cizyelerden gelir elde etmesi Toprak işleyerek gelir elde etmeleri Para ve vakıf bağışları almaları 36 / 50 Kuruluşundan 16. asrın ortalarına kadar eğitimi, becerisi ve disiplini ile devrin en iyi askeri birliği haline gelen ve askeri başarılarda önemli katkısı olan Yeniçeriliğin disiplinini kaybetmesi üzerine, Yeniçerilik’le birlikte Bektaşî tekkeleri de kim tarafından 1826 yılında kaldırılmıştır? II. Mahmut II. Murat II. Mehmet II. Abdülhamit Sultan Abdülaziz 37 / 50 Yakın dönemle ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır? Yeniçerilik ortadan kaldırılmıştır. Tekke ve zaviyeler kapatılmıştır. Bektaşilik tamamen ortadan kalkmıştır. Kızılbaşlar şehirlerde yaşamaya başlamışlardır. Alevi ocakları Cumhuriyete destek vermişlerdir. 38 / 50 Gençleri toplantıya alıştırma, onlara âdâb ve erkân hususunda duygu verme, tarikat mefkûresini aşılama amaçlı bir muhabbet meclisi olan aşağıdakilerden hangisidir? Baş Okutma Erkânı Koldan Kopan Erkânı Abdal Mûsâ Erkânı Dardan İndirme Erkânı Görgü Erkânı 39 / 50 Hameletü'l-ilm" veya "nakaletü'1-ilm ne anlama gelmektedir? Tehir etmek Taşıyıcılar Ertelemek Sonraya bırakmak Ümit vermek Abdullah b. İbâd, Câbir b. Zeyd el-Ezdî'nin ılımlı fikirlerinden ilham alarak, Basra'dan çıkan müfrit Haricî topluluklarına katılmamış, aklıselîmin ve sünnetin sınırları çerçevesinde kalmak isteyenleri kendi etrafında toplamış, isyan hareketine karışmaksızın Basra'da kendi halinde sakin bir hayat yaşamıştır. Ebû Ubeyde isimli reisleri de Basra İbâdîleri’ni dikkatle yönetmiş, etrafında toplanan öğrencileri İbadiyye fırkası öğretileri doğrultusunda yetiştirerek onları birçok bölgeye davetçi olarak göndermiştir. “Taşıyıcılar” ya da “naklediciler” anlamında "hameletü'l-ilm" veya "nakaletü'1-ilm" adı verilen bu davetçi gruplar, İbâdiyye'nin Mağrib, Yemen, Hadramut, Uman ve Horasan'a yayılmasını sağlamıştır. 40 / 50 Müritlerine On İki İmamı temsil etmek üzere on iki dilimli kırmızı börk (başlık) giydirerek onların Kızılbaş diye anılmasını sağlayan Safevi şeyhi aşağıdakilerden hangisidir? Şeyh İbrahim Şeyh Haydar Şeyh CÜneyd Şeyh İsmail Şeyh Ali 41 / 50 Aşağıdaki büyük düşünürlerden hangisi Orta Asya'daki Budizm, Şamanizm gibi dinlere ait kültür yapısından gelen geniş kitleleri çalışmaları ve İslam yorumuyla etkileyip bu kitlelerin İslam ile tanışmasına vesile olmuştur? Yusuf Has Hacib Ahmed Yesevi Şeyh Osman Baba İshak Kutbüddin Haydar 42 / 50 1527 yılındaki Kalender Çelebî ayaklanmasından sonra otuz dört veya otuz altı yıl postnişînsiz kalan Hacıbektaş Dergahı'nda 1551 yılında kim posta oturmuştur? Balım Sultan Sersem Ali Paşa Hudâdâd Kalender 43 / 50 Kurucusu Ebû’l-Vefâ’nın asıl adı Muhammed b. Muhammed Arîz olup ve 13. yüzyıl Anadolu’sunda Baba İshak ve Baba İlyas Horasanî tarafından temsil edilmiş olan tasavufi yapı aşağıdakilerden hangisidir? Yesevîlik Babaîlik Haydarîlik Kalenderîlik Vefâîlik 44 / 50 Bektaşîlik’te Hacı Bektaş Veli’den sonra ikinci pîr (pîr-ı sânî) Kabul edilen aşağıdakilerden hangisidir? Şeyh Haydar Balım Sultan Baba İlyâs-ı Horasânî Baba İshak Kutbüddin Haydar 45 / 50 Siyasi olmaktan çok dinî-mistik bir karakter taşıyan Babaîlik hareketi, Baba İlyas’ın halifeleri vasıtasıyla Anadolu’nun değişik yerlerine nakledilerek sürdürülmüştür. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur? Şeyh Edebâli - Bilecik Barak Baba - Konya Şeyh Bâlî - Kırşehir, Nevşehir Emîrcem Sultan - Tokat Hacı Bektâş-ı Velî - Sivas 46 / 50 Alevilik ve Bektaşilik'te ibadetlere dair verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? Buyruk'ta namazın erkânından Kâbe’ye yönelmekle ile ilgili olarak, “sûfî’nin kıblesinin, mürebbi ve rehberin yüzüne bakmak olduğu” ifade edilir Alevîlik ve Bektaşîlik Ramazan orucuna serbest ve mesafeli bir tutum içinde olmuştur Buyruk’ta erkân yürüten bir “sofunun (sûfî) ayni yol kardeşine saygi göstermesi, (batinî) “oruç” olarak açıklanmıştır Zekat hem yazılı kaynaklarda hem kültürel kaynaklarda detaylı bir biçimde ele alınmıştır Alevîliğin kültürel kaynaklarında Hac ibadetine azımsanamayacak nispette gönderme yapılmıştır 47 / 50 Aşağıdaki tarikatlardan hangisi diğerlerine göre tarihsel olarak daha yeni sayılabilir? Babailik Yesevilik Vefailik Kalenderlik Safevilik 48 / 50 Aşağıdakilerden hangisi Aleviliğin adlandırmalarından biri değildir? Yesevilik Bektaşilik Kızılbaşlık Tahtacılar Aydınlar 49 / 50 "Şeriat abdesti, su ile bilinen şekliyle alınır; tarikat abdesti, ikrar vermektir; marifet abdesti, nefsini bilip Hak’kı tanımak, hakikat abdesti ise kendi kusurlarını görüp başkalarının kusurlarını örtmektir." Abdest ve namazla ilgili yukarıdaki cümle aşağıdakilerden hangisinde geçmektedir? Gevhernâme Âdab-erkân Salâtnâme Menâkıbnâme Buyruk 50 / 50 Şeyh Haydar'dan sonra Safeviyye tarikatı bağlılarına 'Kızılbaş' denmesinin sebebi nedir? Şeyh Haydar'ın on iki müridine kırmızı başlık giydirmesi Şeyh Haydar'ın Şah İsmail'e kırmızı bir kavuk armağan etmesi Şeyh Haydar'ın müritlerinin Selçuklu Sultanı tarafından başları kesilerek öldürülmesi Şeyh Cüneyd'in babasını katlederek şeyhliği alması Şeyh Cüneyd'in Moğullarla işbirliği yaparak on iki imamı öldürtmesi Skorunuz Testi yeniden başlat İlgili
