Deneme Sınavları DHBT DKAB Genel İslam Mezhepler Tarihi MBSTSİslam Mezhepler Tarihi – Test 1tarih 30 Aralık 202130 Aralık 2021Geliştirici: Arif_Arslaner Şu kişi tarafından oluşturuldu Arif_Arslaner İslam mezhepler tarihi - Test 1 1 / 50 Mezheplerin doğuşuna sosyolojik oluşum nasıl bir seyir izler? Peygamberler- Topluluk-Toplum-Peygamberin ölümü-Görüş ayrılıkları-Cemaatler-Mezhepler Mezhepler-Görüş ayrılıkları-Cemmatler-Peygamberler-Topluluk-Toplum-Peygamberin ölümü Peygamberler-Mezhepler-Görüş ayrılıkları-Cemaatler-Topluluk-Toplum-Peygamberin ölümü Topluluk-Toplum-Görüş ayrılıkları-Peygamberler-Peygamberlerin ölümü-Cemmatler-Mezhepler Mezhepler-Cemaatler-Görüş ayrılıkları-Peygamberin ölümü-Toplum-Topluluk-Peygamberler Her dinin başlangıcında bir peygamber vardır. Onun etrafında oluşan toplulukla ilk halka genişler topluluk toplum olur. Daha sonar peygamberlerin ölümüyle bazı konularda ciddi toplumsal ayrılıklar baş gösterir. Bu ayrılıklar sonucunda bir alimin etrafında toplanarak cemaatler teşekkül eder. Eğer cemmat sosyalleşir, geniş bir kitleye hitap eder hale gelirse kuramsallaşır ve bir hiyerarşi gelişir. Alimler ve önder tarafından kitaplar yazılıp, literatür oluşturulur ve doktrinleşir. Sonuçta cemaat mezhebi bir kimliğe kavuşur. 2 / 50 Mezheplerim oluşumunda kişinin yaşadığı toplum çok etkilidir. Çöl toplumunun hangi huyu, harici mezhebinin doğuşuna zemin hazırlamıştır? Hoşgörülü olmaları Farklı din mensupları ile birlikte yaşamaları Siyasi otoriteye bağlılıkları Çöl insanına mahsus sert ve katı kişilik Toplumsal bağlarının güçlü olması 3 / 50 Hariciler kendileri için aşağıdaki isimlerden hangisini kullanmışlardır? Havâric Ehl-i Şurât Mârika Harûriyye Muhakkime 4 / 50 Ebû Hanîfe çizgisinin devamı olarak Mâverâünnehir’de Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’nin önderliğinde ortaya çıkan mezhep aşağıdakilerden hangisidir? Mürcie Mu‘tezile Eş'ariyye Cehmiyye Maturidiyye 5 / 50 I. İslâm düşüncesinin en önemli kaynaklarından olan çeşitli mezhep, akım ve cemaatleri geçmişe uzanan bir perspektif içerisinde tüm yönleriyle araştırmak. II. İslamiyet öncesi Müslümanların sahip oldukları değişik düşünce biçimlerini daha iyi anlamamızı sağlamak. III. Yeryüzündeki Müslüman toplumların dini, siyasi, sosyolojik ve psikolojik bakımlardan potansiyel zaaf ve kuvvetlerinin ölçülmesinde çok önemli verileri bulup çıkartabilmek. IV. Mezhep ve dini grupların tarihte bıraktıkları olumlu ya da olumsuz izleri görünür kılarak bugün ve geleceğimiz açısından önemli dersleri toplumun ve bilhassa yetkili kişilerin önlerine koymak. Verilenlerden hangileri İslâm Mezhepleri Tarihinin amaçları arasında yer alır? Yalnız II II ve III I, II ve III I, III ve IV II, III ve IV 6 / 50 Günahın imana zarar vermediği tezini savunarak, büyük günah işleyene ümit veren ve onun hakkındaki nihai kararı Allah'a havale edip tehir edenler olarak bilinen mezhep aşağıdakilerden hangisidir? Cebriyye Kaderiyye Mu’teziler Mürcie Hariciler 7 / 50 Ehl-i sünnet akaidi kimin döneminde sistemleşmeye başlamıştır? İmam Malik İmam Şafii Ahmed b. Hanbel Ebu Hanife Hasan el Basri 8 / 50 Aşağıdaki mezheplerden hangisi Tahkim olayından hemen sonra ortaya çıkmıştır? Şiilik Mutezile Mürcie Mücessime Haricilik 9 / 50 Aşağıdaki terim ve eşleşmelerden hangisi yanlış olarak verilmiştir? Topluluk taraftarları - Ehl-i cemaat Çoğunluk Müslümanlar - Sevâd-ı a’zam Kurtuluşa eren grup - fırka-i nâciye Hak ve hidayet taraftarları - Ehl-i hak ve ehl-i hüdâ Allah’ı cisim sayanlar - Mücbire Allah'ı cisim olarak düşünenleri veya O'na cismanî özellikler nisbet edenleri ifade eden bir terim. Mücessime'dir. 10 / 50 Hak mezhep anlayışı ile ilgili aşağıdaki kavramlardan hangisi anlam içeriği bakımından diğerlerinden farklıdır? Ashâbü’l-ehvâ Ehl-i furkat Ehl-i istikâmet Ashâbü’l-bida’ Ehl-i dalâlet 11 / 50 Aşağıdakilerden hangisi Mezhepler Tarihi Edebiyâtındaki yanlı ve maksatlı içerik karşısında yanılgıya düşmemek için alınan önlemlerden biri değildir? Mezhep mensubu olan âlimlerin görüşlerine başvurmak. Mezheplerin gelişimindeki tarihi ve siyasî şartları araştırmak. Her mezhebin kendi eserlerine bakmak. Mezhep isimlerinin karalama amaçlı konulabileceğini hesaba katmak. Mezhepler Tarihi eserleri yerine tefsir ve hadis kitaplarına başvurmak. 12 / 50 Mezhepler tarihi biliminde sıklıkla kullanılan makalat kelimesi hangi tür eserler için kullanılır? Mezhepler tarihinde karşıt görüşü savunan Hukuk normlarını içinde toplayan Peygamberimizin hayatını anlatan Mezhepler tarihinde kendi görüşünü savunup, karşıt görüşü eleştiren İslamdaki siyasi görüşleri toplayan Makalat teriminin tekili makaledir, fikir, söz, inanç anlamına gelmektedir. Mezhepler tarihi yazıcılığı her grup mensubunun kendi görüşünü savunması, diğer görüşleri eleştirmesi şeklinde başlamış bu gayeyle yazılan ve türünün ilk örnekleri olan küçük hacimli eserlere makalat denmiştir. 13 / 50 Aşağıdakilerden hangisi İslam coğrafyasında ortaya çıkan ilk büyük mezheplerden birisi değildir? Haricilik Kaderiyye Mutezile Mürcie İbadiyye 14 / 50 ...................... Hz. Peygamber’in, sahâbenin ve onların yolunu takip eden ilk nesillerin inanç sahasındaki görüşve tercihlerini benimseyip izleyen geniş kesimlere verilen isimdir? Noktalı yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? Ehl-i Sünnet İmâmiyye Şîa Ehl-i hak ve ehl-i hüdâ Halefiyye 15 / 50 I. Dinleri veya mezhepleri diğerleri ile karşılaştırır. II. Tasvirci bir yöntem kullanır. III. Dinler Tarihi’nden ve Mezhepler Tarihi’nden veri sağlar. IV. Mukayeseler yapar ve böylelikle onları anlamaya çalışır. Mezhepler Tarihine yardımcı olan Din Fenomenolojisi Disiplini ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur? I ve II II ve III III ve IV I, II ve III II, III ve IV Din Fenomenolojisi Disiplini: Dinleri veya mezhepleri diğerleri ile karşılaştırmaya kalkışmaz.'' ''Tasvirci bir yöntem kullanmaz.'' 16 / 50 Mezhep kelimesinin anlamı nedir? Kanaat Fikir Birlik İzlenen yol Uzlaşı Arapça z-h-b sülasi fiilinden türeyen mezhep kelimesinin anlamı “izlenen, yol gidilen yer” anlamındadır. 17 / 50 İslam mezhepleri tarihinde “İnsanlardan, haktan veya Hz. Ali'den uzaklaşan ve yönetime karşı ayaklanarak cemaatten ayrılanlara” ne denmiştir? Havâric Şia Mürcie Kaderiyye Ehl-i Sünnet 18 / 50 Aşağıdakilerden hangisi mezheplerin ortaya çıkışında psiko-sosyal nedenler arasında sayılamaz? Yaşanılan toplumun yapısı İnsanın huy ve tabiatı Kişi-toplum ilişkisi Kişinin dini algılama biçimi İnanılan dinin siyasi gelişimi Mezheplerin ortaya çıkışına zemin hazırlayan pek çok neden vardır. Bunlar psikolojik, sosyolojik, dini, kültürel, siyasi unsurlar olarak sayılabilir. Mezheplerin ortaya çıkışında psiko-sosyal nedenler daha çok kişinin kendisi ve toplum ile olan ilişkileri ve dini algılama ve yorumlama biçimiyle ilgilidir. İnanılan dinin siyasi gelişimi, dinin siyasi gelişimi ile ilgilidir. 19 / 50 Felsefi anlamda ilk tercüme, halife ‘’Mansur’’ döneminde yapılmıştır. Yine onun döneminde Mantık ilmi Arapçaya tercüme edilmiştir. Mantığı Arapça’ya ilk tercüme eden kişi aşağıdakilerden hangisidir? İbn Kuteybe İbn Mukaffa İbn Sina Gazzali Ebû’l-Hasan el-Eş‘arî 20 / 50 Hz. Peygamber’e nispet edilen rivayetlerde yer alan ve muhalifleri tarafından Haricîler hakkında "dinden çıkmışlar" anlamında kullanılan isim aşağıdakilerden hangisidir? Hâricûn Mârika Ehl-i şurât Harûriyye Vehbiyye 21 / 50 Yunan ve Mısır medeniyetlerine ait felsefi birikim mrzheplerin görüşlerinin şekillenmesine doğrudan tesir etmiştir. Özellikle Neo-Platonist ve Gnostik düşünme biçimi ve fikirler tercüme faaliyetleri aracılığıyla İslam düşüncesine taşınmıştır. Neo-Platonist düşünce biçimi hangi mezhep aracılığıyla İslamiyet’e taşınmıştır? İsmaililik Zeydilik Caferilik Keysanilik Maturidilik 22 / 50 Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri İslamiyet’in doğuşu sırasında Arap Yarımadası çevresinde hâkim olan dini inanışlar arasında yer almaz? Yahudilik Hıristiyanlık Mecusilik Putperestlik Şamanistlik 23 / 50 Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat terimi aşağıdakilerden hangisi tarafından ilk defa kullanılmıştır? Ebû Hanîfe İmam Mâlik Ebû’l-Leys es-Semerkandî Ebû’l-Leys es-Semerkandî Hz. Peygamber (s.a.v.) Tarihsel süreç ve olaylarla ilişkili olarak sünnet ve cemaat kavramlarından oluşturulan Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat terkibi uzun bir zaman diliminde terimleşmiştir. Söz konusu ifade ilk defa Ebû’l-Leys es-Semerkandî tarafından kullanılıncaya kadar, onun alt yapısını oluşturan Ehl-i Hadis, Ehl-i Eser, Ashab-ı Hadis, Ashab-ı Eser ve Sünnî gibi terimler kullanılmıştır 24 / 50 Aşağıdakilerden hangisi Ehl-i Sünnet içinde doğup da bugüne kadar ulaşan dört Sünnî fıkıh mezhebinden biri değildir? Hanefîlik Mâlikîlik Şâfiîlik Hanbelîlik Şiilik 25 / 50 Mezhepler tarihinde Ehl-i Sünnet’i ‘kurtulan fırka’ olarak kim ilan etmiştir? Mekhul el-Nesefi Kalhatî Kâdı Abdülcebbâr Bağdâdî Eş‘arî Bağdâdî ve Malatî gibi mezhepler Ehl-i Sünnet’i ‘kurtulan fırka’ olarak ilan etmektedir. Buna mukabil, meselâ Mekhûl en- Nesefî’ye göre Mürcie mezhebi, Kalhatî’ye göre İbâziyye mezhebi, Kâdı Abdülcebbâr’a göre ise Mu‘tezile mezhebi ‘kurtulan fırka’dır. 26 / 50 "Biz pergel gibiyiz. Bir ayağımız şeriatta sağlamca durur, öteki ayağımız yetmiş iki milleti dolaşır" sözü kime aittir? Hacı Bektâş Velî Mevlâna Celâleddîn Rûmî Yunus Emre Haydarîzâde İbrahim Efendi Abdülkâdir Geylânî İslâm tasavvuf düşüncesinde Necmeddîn-i Kübrâ tarafından dillendirilen, “Allah’a ulaşan yollar, yaratıkların nefesleri sayısıncadır” söylemi, Orta Asya, Anadolu ve Balkanlar’ı kuşatan coğrafyanın dinî anlayışının şekillenmesinde büyük tesir bırakmıştır. Mevlâna Celâleddîn Rûmî’nin, “Biz pergel gibiyiz. Bir ayağımız şeriatta sağlamca durur, öteki ayağımız yetmiş iki milleti dolaşır” sözü aynı anlayışı ifade etmektedir. 27 / 50 Hz. Muhammed(s.a.v.)’in ölümünden sonra halîfelik seçimi için ilk girişimde bulunan kesim aşağıdakilerden hangisidir? Ümeyyeoğulları Muhacirûn Hâşimoğulları Abbasoğulları Ensâr 28 / 50 “Hüküm (hakemlik etmek) ancak Allah'ındır” sloganı altında toplanan ve Hz. Ali’ye cephe alan topluluk aşağıdakilerden hangisidir? Multeziler Hariciler Cebriyyeler Mürcieler Şiîler 29 / 50 Mâturîdiyye mezhebinin kurucusu olan Ebû Mansur Maturîdî’nin en önemli eseri aşağıdakilerden hangisidir? Şerhu’l-Usuli’l-Hamse Kitâbü’t-Tevhid el-İbâne ‘an Usûli’d-Diyâne es-Sehâifu’l-İlahiyye Maturidiyye Akâidi 30 / 50 I. Yetiştiği ortam, II. Yaşadığı zaman dilimi, III. Karşılaştığı psiko-sosyal problemler, IV. Muhatap olduğu insanlar. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri insanın din anlayışının şekillenmesinde kilit rolü üstlenmektedir? I ve II I ve III II ve IV I, II ve III I, II, III ve IV 31 / 50 Aşağıdakilerden hangisi Eş'ariyye mezhebinin İslam coğrafyasına yayılmasında etkili olan isimlerden birisidir? Ebu'l-Muin en-Nesefi Hakim Semerkandi Sadrü'l-İslam Pezdevi Ebu Hamid el-Gazzali Siracüddin el-Uşi 32 / 50 Siyasi ve itikadi gayelerle vücut bulmuş gruplar yanında, kendilerini İslâm’a nispet eden dini, felsefi ve siyasi oluşumlar aşağıdaki terimlerden hangisiyle karşılanır? Fırka Makalat Kelam Hulul İkrar 33 / 50 Sünnî çizgideki reycilik ilk defa aşağıdaki bilginlerden hangisinin çevresinde başlamıştır? Ahmed b. Hanbel İbn Teymiyye İmam-ı A’zam Ebû Hanife İbn Kayyim el-Cevziyye İmam Mâlik 34 / 50 “Kur’an yaratılmıştır” anlayışı, Mu‘tezile’nin hangi prensibiyle bağdaştırılabilir? Adalet Tevhid Vaad ve Va’îd Menzile beyne’l-menzileteyn Emri bi’l-maruf nehyi ani’l-münker 35 / 50 Selefiyye mezhebinin prensiplerinden olan “Allah’ın Kur’ân ve hadislerde kendisini nitelendirdiği, tanıttığı şekilde O’nu kabul etmek ve naslarda yer alan nispetlendirmeleri onaylamak” düşüncesi aşağıdaki terimlerden hangisiyle karşılanabilir? Takdis Aczi itiraf Keff Tasdik İmsak 36 / 50 I- Haricîlik, II- Şiîlik, III- Mutezile. IV- Mürcie, V- İsmailiyye Yukarıdaki mezheplerden hangilerinin ortaya çıkışında ve görüşlerini oluşturmasında yabancı kültürlerden yapılan tercüme faaliyetleri etkili olmuştur? Yalnız III III ve V I, II ve III II, III ve IV I, II, III ve IV 37 / 50 İslamiyet’in yayılmasıyla birlikte ortak paydaları İslâm olmasına karşın, farklı kültürel aidiyetlere sahip olan, dolayısıyla çoğulcu ve katılımcı bir yaşama biçiminin geliştiği toplum hangi mezhebin tabanını güçlendirmiştir? Cebriyye Kaderiyye Mu’tezilik Haricilik Mürcie Ortak paydaları İslâm olmasına karşın, farklı kültürel aidiyetlere sahiptiler. Bu da çoğulcu ve katılımcı bir yaşama biçimini gerektiriyordu. Nitekim çoğulcu yaşama biçiminin en önemli temsilcilerinden olan Mürcie’nin bu türden şehirlerde taban bulması tesadüf değildir. 38 / 50 Mezheplerin ortaya çıkışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? Hızlı kültürel değişmeler, din alanındaki farklılaşmalara yön vermiştir. Farklı medeniyetlerle etkileşim, İslâm düşüncesinin daralmasına sebep olmuştur. Siyaset eksenli tartışmalar, İslâm’daki ilk dini farklılaşmaların temelini oluşturmuştur. İnsanın yapısından kaynaklanan farklılıklar mezheplerin doğuşunu hazırlamıştır. Anlamları kapalı olan kimi ayetler, itikadi farklılaşmalara yol açmıştır. 39 / 50 I. Hz. Muhammed’in vefatından sonra siyasi, dini ve fikri konularda birleştiler. II. Mezhep ayrılıkları hicri 30’lu yıllardan itibaren çeşitli cemaatleşme ve hizipleşmelere yol açtı. III. Mezheplerin bir kısmı geniş topluluklara hitap eder oldular ve kurumsallaştılar. IV. Her mezhep oluşumunun kendine mahsus farklı yorumları birer kesin inanç halini aldı. İslâmiyet kökenli çeşitli mezhepler ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur? I ve III II ve IV III ve IV I, II ve III II, III ve IV 40 / 50 “Haricilerin sert mizaçlı olmalarının din anlayışlarına doğrudan yansıması”, mezheplerin oluşumunda etkili olan sebeplerden hangisi için bir örnek olarak gösterilebilir? İnsan tabiatı Nasların tabiatı Farklı din, kültür ve medeniyetlerle etkileşim Siyasi faktörler Ekonomik faktörler 41 / 50 Hasan el-Basrî'den itibaren sistemleşmeye başlayan Ehl-i sünnet akaidi temsilcileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? Ebu Hanife öğrencileri İmam Malik İmam Şafii Hişam b. Hakem Ahmet b. Hanbel 42 / 50 İlk dönem sahabiler arasında meydana gelen olumsuz olaylar karşısında çekimser duran kişilere ne ad verilirdi? Haricî Mu‘tezilî Suffe ashabı Selefî Tabiîn 43 / 50 Makalat türü eserlerin ilki sayılan Makâlâtü’l-İslâmiyyîn isimli eseri yazan İslam alimi kimdir? Bağdâdî İbn Ebî Hâtim İbn Abd Rabbih Ebû’l-Hasan el-Eş‘arî İbn Kuteybe 44 / 50 Aşağıdakilerden hangisi Hz. Peygamber’in vefatından sonra Ensar’ın halife seçimi için toplandıkları yerdir? Akabe Yesrib Sa’îde Oğulları gölgeliği Mescid-i Nebevi Ğâdir-i Hûm 45 / 50 Aşağıdakilerden hangisi "uzaklaşan, ayrılıp bir köşeye çekilen" anlamında bir mezhebe ad olarak kullanılmıştır? Haricî Mu‘tezilî Suffe ashabı Selefî Tabiîn 46 / 50 Müteşâbihat olarak adlandırılan ayetlerin zahirî anlamlarına göre yorumlanması aşağıdaki mezheplerden hangisinin doğmasına yol açmıştır? Şia Mürcie Mutezile Mücessime Eşariyye 47 / 50 I- Haricîlik II- Mutezile III- Şiîlik IV- Eş‘arîlik Yukarıda verilenlerden Ehl-i Sünnet’in zıddı olarak Ehl-i Bid’at hangi mezhebi/mezhebleri ifade etmektedir? Yalnız I Yalnız IV I ve II II ve III I, II ve III 48 / 50 I. Kaderiyye - Kader inancını reddetmeyen düşünce ve inanç akımı II. Mu‘tezile- Hiçbir tarafı desteklemeyen, bir kenarda duran gruplar III. Hâriciler - Hadislerin ve lafızların dış görünüşlerine/zâhirlerine bakarak hüküm verenler IV. Murcie - Günahın imana zarar vermediği tezini savunarak, büyük günah işleyene ümit verenler Yukarıda verilen mezhep ve özeliklerine dair açıklamalardan hangisi ya da hangileri doğru verilmiştir? III ve IV I, III ve IV II, III ve IV I, II, III ve IV Hiçbiri 49 / 50 Aşağıdakilerden hangisi, çağrıştırdığı anlam bakımından tefrika kavramıyla yakından ilgilidir? Mezhep Cemaat Makâle Nıhle Fırka 50 / 50 Hz. Ali’nin haricileri bozguna uğrattığı savaş aşağıdakilerden hangisidir? Yermük Savaşı Sıffin Savaşı Nehrevan savaşı Tebük Savaşı Cemel savaşı Skorunuz Testi yeniden başlat İlgili
