Kelam -İslam İnanç esasları – Test 8

Kelam

Kelam - İslam İnanç Esasları - Test 8

1 / 50

(I) Sünnî kelâmcılar, Allah’ın varlığı gibi, sıfatlarının varlığının da zihin dışındaki dış dünyada bir gerçekliğinin var olduğu
görüşündedirler. (II) Nitekim kelâmcıların esas amacı, Allah ile âlem arasındaki temel ayrımı göstermektir. (III) Bundan dolayı onlar, varlığın ne olduğundan çok kaç kategoriye ayrıldığı üzerinde dururlar. (IV) Bunun gereği olarak varlık/vücûd kavramını kullandıklarında
bile bununla varolanı/mevcûdu kastederler ve varolanın ne olduğunu anlatmaya çalışırlar. (V) Onlara göre varlık kapsamına sokulacak
bir şey ya cisim ya cevher ya da arazdır.

Yukarıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

(IV) Bunun gereği olarak varlık/vücûd kavramını kullandıklarında bile bununla varolanı/mevcûdu kastederler ve varolanın ne olduğunu değil, neleri kapsadığını anlatmaya çalışırlar.

2 / 50

Muhteva benzerliği açısından bakıldığında, kelâmın en yakından ilişkili olduğu ilim aşağıdakilerden hangisidir?

3 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Mu‘tezile’nin görüşlerinden biri değildir?

Mu‘tezile göre katil tarafından öldürülen birisi kendi eceliyle ölmemiştir.

4 / 50

Varolan,
I. varlığında şüphe duyulmayan,

II. algılayan kişiye bağımlı olarak bulunan,

III. dış dünyada gerçekliği olandır.
"Varolan" ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Varolan, varlığında şüphe duyulmayan, algılayan kişiden bağımsız olarak bulunabilen ve dış dünyada gerçekliği olandır. Daha kısa bir ifade ile varolan, zihin haricinde kesin bir gerçekliği bulunandır.

5 / 50

Âlemin en temel unsuru, aşağıdakilerden hangisidir?

: Âlemin en temel unsuru cevherdir. Çünkü cisimler cevherlerin birleşmesi ile meydana gelen varlıklardır. Arazlar ise cevher ve cisimlerde bulunan ve onlar ile varlıklarını sürdürebilen özelliklerdir. Dolayısıyla tekrar etmek gerekirse âlemin asıl unsuru cevherdir. Cisim ve araz ise, ona bağlı unsurlardır.

6 / 50

İlk kuramcı Eş’ari kelâmcısı kimdir?

ilk kuramcı Eş’ari kelâmcısı olan Bâkıllânî bu paralelde varlığı kadîm ve hâdis ayrımına tâbi tutmakta ve varlık görüşünü bu ayrım üzerine kurmaktadır.

7 / 50

Tam anlamıyla felsefî kelâmı başlatan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Fahreddîn er-Râzî tam anlamıyla felsefî kelâmı başlatan isim olarak kabul edilir. Onun en hacimli kelâm eseri olan el-Metâlibü’l-âliye ve bunun muhtasar şekli kabul edilebilecek el-Muhassal, felsefî konuların kelâm çerçevesine dâhil edilmesinin önemli örneklerini teşkil eder.

8 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Allah’ ın sıfatlarını sınıflandırmada kullanılan bir sıfat grubu değildir?

Bir sıfat kategorisi, Kur’ân ve hadîslerde geçen müteşabih lafızlardır. Bu lafızlar Allah’a izafe edilmekle birlikte anlamında bir netlik bulunmamaktadır. Mu‘tezile ve Eş‘arî mezhebi mensuplarınca fiilî sıfatlar adı altında bir sıfat grubu daha öngörülmüştür. Subutî sıfatlar ise, Allah’ın ne ve nasıl olduğunu anlatan sıfatlardır. Selbî sıfatlar Allah’ın ne olmadığını anlatan sıfatlardır.

9 / 50

Kur’an’ın indirilme işlemine ne ad verilir?

10 / 50

Hangisi kelâm ve felsefe ayrımı için doğrudur?

Felsefenin konuları ele alırken hareket noktası akıldır. Akla uymadığını gördüğü konularda nakli, yani ayet ve hadisi kabul etmez. Kelâmın hareket noktası ise vahiydir, nakildir. Kelâm her ne kadar inanç konularının açıklanması ve ispatında akla yer verse de, vahyi temel kabul eder, İslâmî ilkelere bağlı kalır.

11 / 50

Hangi Maturidi alimi kadîm ve hâdis terimlerini ontolojik anlamdan soyutlayarak mantıksal hükümler diğer bir tabirle aklın ortaya
koyduğu hükümler anlamında kullanmıştır?

Gazzâlî, Kadîm ve hâdis terimleri ontolojik anlamdan soyutlayarak mantıksal hükümler diğer bir tabirle aklın ortaya koyduğu hükümler anlamında kullanmıştır. Ondan önce Hicri IV. asrın sonlarında yaşamış olan Matürîdîalimi Ebû Seleme es- Semerkandî de söz konusu kavramları aklın hükümleri olarak ele almıştır.

12 / 50

'Sonradan varedilmiş' anlamına gelen kelime hangisidir?

Hâdis, sonradan olma, aynı kökten türetilmişolan muhdes ise sonradan varedilmiş anlamındadır. Bu anlamlarına ilave olarak önceden yok iken sonradan olma, yoktan var edilme anlamları yüklenerek terimleştirilmiştir

13 / 50

Kelam literatüründe "Allah’ın dışındaki her şey" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

14 / 50

Aşağıdakilerden hangisi tercüme hareketleri sonucunda felsefî düşünceden en çok etkilenen ve Faydalanan ekoldür?

15 / 50

Varolan ve yokolan tariflerindeki ortak kavram, aşağıdakilerden hangisidir?

16 / 50

Yaratılma veya sonradan olma anlamını tam ifade eden kelime hangisidir?

17 / 50

Kelam okullarında cevher düşüncesini ilk savunan grup aşağıdakilerden hangisidir?

18 / 50

Aşağıdakilerden hangisi Allah'ın bazı sevgili kullarına ilham yoluyla çeşitli konularda bilgiler vermesidir?

19 / 50

I. Cisim
II. Cevher
III. Araz
IV. Şüphe
V. Algı

Yukarıdakilerden hangileri, kelâmcılara göre varlık kapsamına sokulacak üç kategori arasında yer almaktadır?

20 / 50

Arapça dilinde "şey" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

21 / 50

Aşağıdaki Kelamcılarından hangisi Sünnî Kelâmın öncülerinden biridir?

Sünnî kesimden İbn Küllâb el-Basrî, Hâris el- Muhâsibî ve Ebü’l-Abbâs el-Kalânisî gibi şahıslar, Sünnî inanca yöneltilen itirazları cevaplamak düşüncesiyle kelâmı öğrenmişler, Selef mezhebinin inançlarını kelâm delilleriyle desteklemişlerdir.

22 / 50

Hangisi islâm felsefecilerinin kelâma yönelik eleştirisidir?

İbn Rüşd metoda yönelik eleştirileriyle teorik bir çerçeve kurduktan sonra, bu doğrultuda kelâmcıların belli konulardaki görüşlerini de tenkit eder. kelâmcıların atom teorisi üzerine bina ettikleri ve Allah’ın varlığını ispat noktasında başlıca delilleri olan hudûs (âlemin yaratılmışlığı) deliline yönelik eleştirisidir. Ona göre, kelâmcıların hudûs delili oldukça muğlak ve zor anlaşılır bir yapı sergiler. Öyle ki, muhatap kitlenin büyük çoğunluğunu oluşturan, iknaî sözlerle tasdik ve imana ulaşan kimseler bir yana, kelâmda yetkinlik kazanan kimseler tarafından bile takip edilmesi ve kullanılması zor bir metottur.

23 / 50

I.     Duyular ile kavranılabilecek görünüşte bir varlık
II.   Bölünmeyen en küçük parça
III. Uzayda yer kaplayan
IV. Zihin dışında gerçekliği bulunan bir varlık
Yukarıdakilerden hangileri, cevherin anlamları arasında yer alır?

cevherin anlamları arasında: Cüz ellezî lâ yetecezzâ - bölünmeyen en küçük parça
Mütehayyiz - uzayda yer kaplayan

24 / 50

Felsefileşmiş kelâm kiminle başlamış ve devam etmiştir?

25 / 50

Bir zaman diliminde ortaya çıkan ve aynı zaman diliminde yok olan vasıf, mâna ve sıfatlar anlamında terimleştirilmiş alemin üçüncü unsuru hangisidir?

26 / 50

Kadîm kavramını hâdis kavramından ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Kadîm ile hâdis kelimelerinin terim anlamları gözetildiğinde aralarındaki temel fark şudur: Kadîm için ne önce ne de sonradan bahsedilebilirken hâdis için hem önce hem de sonradan bahsedilebilir. Bu da kadîmin zaman ve mekandan bağımsız, hâdisin ise zaman ve mekan ile kayıtlı olmasından kaynaklanmaktadır. Zira önce ve sonra zaman ve mekana göredir.

27 / 50

Aşağıdaki alanların hangisinde bilgi “bilen süje ile bilinen obje arasındaki ilişki” olarak tanımlanır?

28 / 50

I. Görünüşte bulunan bir varlıktır
II. Kendisiyle birlikte araz bulunur
III. Yer kaplayandır
Yukarıda ifade edilen özelliklerden hangisi ve ya hangileri cevherin temel özelliği olarak sayılabilir?

29 / 50

Kelâmda bilgi birkaç bakımdan kategorize edilebilir. Aşaüğıdakilerden hangisi bu bilgi türlerinden değildir?

30 / 50

Mâtürîdîlere göre hangisi âlemin unsurlarından değildir?

31 / 50

Bilgiyi teorik olarak ele alan ilk eser olan Kitâbü’t-tevhîd’i kime aittir?

32 / 50

Bir ilk dönem kelâmcısı varlıkla ilgili aşağıdaki sorulardan hangisiyle ilgilenirdi?

Mutlak anlamda varlık ve varolan kavramları, felsefenin etkisiyle Gazzâlî’den sonra kelâmcılar arasında tartışma konusu olmaya başlamıştır. Nitekim ilk dönem kelâmcıları, “Allah var mıdır?” sorusuyla değil, “Allah nasıl varolandır?” veya “Allah’ı diğer varolanlardan ayıran temel özellikler nelerdir?” gibi sorularla meşgul olmuşlardır. Çünkü onlar soyut ve karşılığı sadece zihinde olan varlıkla değil, zihin dışında gerçekliği bulunan varlıkla yani varolan ile ilgilenmişlerdir.

33 / 50

Aşağıdakilerden hangisi yeni ilm-i kelâmın öncülerinden değildir?

34 / 50

I. Allah
II. İlahî sıfatlar
III. Cevher
IV. Cisim
V. Araz

Yukarıdakilerden hangileri, kadîm varlık kategorisine girmektedir?

35 / 50

Varolan kavramı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Varolanın zıttı ise yokolan/ma‘dûm kavramıdır.

36 / 50

Aşağıdakilerden hangisi İslâm felsefecisi Fârâbînin ilimleri sınıflandırdığı konulardan biri değildir?

İslâm kültüründe ilimlere yönelik en erken sınıflamalardan birisini meşhur İslâm felsefecisi Fârâbî yapar. O ilimleri “dil ilmi, mantık ilmi, matematik, geometri, astronomi, musikî gibi talimî ilimler, fizik ve metafizik, medenî ilimler, yani siyaset, fıkıh ve kelâm” şeklinde sınıflandırır.

37 / 50

Şahidde bulunan, araz kabul eden mütehayyiz akledilebilir bir varlıktır diye tarif edilir.

Yukarıda tanımı verilen unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Cevher, şahidde bulunan, araz kabul eden mütehayyiz akledilebilir bir varlıktır diye tarif edilir. Tarifte geçen şâhid, görünüş anlamındadır ve görünmeyen anlamına gelen gâib kavramının zıttını ifade eder. Mütehayyiz ise uzayda yer kaplayan anlamındadır. Bu tanımda cevherin üç temel özelliğinin olduğu görülür.

38 / 50

Kelâm alimlerine göre varlık kapsamına girecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?

39 / 50

Hangisi durumuna ve gerçekleşme özelliğine göre yokolanın tariflerinden değildir?

Durumuna ve gerçekleşme özelliğine göre yokolanı üç kategoriye ayırmak mümkündür.
1. Olması imkansız olan (muhal/imkansız),

2. Şu anda olmayan gelecekte gerçekleşecek olan (henüz vuku bulmamış),

3. Geçmişte olmuş ve bitmiş olan (vuku bulmuş).

40 / 50

Aşağıdaki akımlardan hangisi günümüzde İslam dünyası üzerindeki etkilerini hala sürdürmektedir?
I. Darwinizm
II. Pozitivizm
III. Materyalizm

Pozitivizm öncelikle Fransa’da ortaya çıkmış XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar Avrupa’da; Latin Amerika ve Ortadoğu’da da XX. yüzyılın ortalarına kadar etkisini sürdürmüştür. Günümüzde de Batı bilim anlayışında ve İslam dünyasında etkisi hala hissedilmektedir.

41 / 50

Bilgi ile ilgili verilen tanımlamalardan hangisi kelâm âlimleri tarafından kabul edilen bir tanımdır?

42 / 50

Aşağıdakilerden hangisi kelam literatüründe varlığın ayrıldığı kategori isimlerinden değildir?

Kelâm literatüründe özellikle Gazzâlî öncesinde varlık iki kategoride ele alınır: Kadîm ve hâdis. Aynı dönemde felsefenin etkisiyle kelâma giren vâcib ve mümkin terimleri felsefî terimler oldukları için kelâm içerisinde aslî ve yerli unsur olarak yer edinememiştir.

43 / 50

Cismi arazların toplamından ibaret şeklinde tarif eden kelamcı kimdir?

44 / 50

Aşağıdaki ifadelerden hangisi varolanın tanımında geçen ifadelerden biri değildir?

45 / 50

"Varlığında şüphe duyulmayan, algılayan kişiden bağımsız olarak bulunabilen ve dış dünyada gerçekliği olan" tanımlaması, aşağıdakilerden hangisi için geçerlidir?

46 / 50

Mutlak anlamda varlık ve varolan kavramları, felsefenin de etkisiyle aşağıdakilerden hangisinden sonra kelâmcılar arasında tartışma konusu olmuştur?

:Mutlak anlamda varlık ve varolan kavramları, felsefenin etkisiyle Gazzâlî’den sonra kelâmcılar arasında tartışma konusu olmaya başlamıştır.

47 / 50

I. Avamın kelâm ile ilgilenmesi sakıncalı olabilir.
II. Kelâm ilmi, insanların karşılaştığı inançla ilgili problemleri tek başına çözmeye yeterli olmayabilir.
III. Kelâm ilmi ile ilgilenmek farz-ı kifayedir
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri kelâmın konumu ve gerekliliği konusunda Gazzâlî’nin fikirlerini yansıtmaktadır?

48 / 50

İlk dönem kelâmcılarının varlık tartışmalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  • Felsefe ile çok sıkı ilişkiye girmemiş olan ilk devir Mu‘tezile ve Sünnî kelâmcılarda varlık/vücûd ve varolan/mevcûd ayrımı ve tartışması söz konusu değildir.
  • İlk devir Mu‘tezile ve Sünnî kelâmcıların temel amacı, felsefî anlamda varlık ve varolan tartışması olmayıp âlemin varlığının geçiciliğinden hareketle Allah’ın ve varlığını ve birliğini ispattır.
  • İlk dönem kelâmcıları, “Allah var mıdır?” sorusuyla değil, “Allah nasıl varolandır?” veya “Allah’ı diğer varolanlardan ayıran temel özellikler nelerdir?” gibi sorularla meşgul olmuşlardır.
  • İlk dönem kelâmcıları, soyut ve karşılığı sadece zihinde olan varlıkla değil, zihin dışında gerçekliği bulunan varlıkla yani varolan ile ilgilenmişlerdir.

49 / 50

Hangisi kelâm ile felsefe arasında öze ilişkin temelli bir ayrışma noktasıdır?

Felsefenin ve kelâmın kendine göre farklı öncelikleri, hedefleri, zorunlulukları söz konusudur. İslâm felsefesini düşünürsek, o ilk bakışta kendini nasla bağımlı kılmayan bir hakikat araştırması olarak ortaya koyar. Felsefe ise ondan farklı biçimde, zihinsel ve felsefî doğruluğu öncelikli hedef olarak belirler. Dinî esasları tahkim etme ve savunmayı hedefleyen kelâm ile felsefe arasında öze ilişkin temelli bir ayrışma noktasıdır.

50 / 50

Kelamı pozitif bilimlerden ayıran noktalardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Kelâm pozitif bilimlerden, olayları başlangıç ve son, yaratılış ve ahiret açısından pozitif bilimlerden ayırır.

Puanınız

0%