Menü Kapat

İslam Sanatları Tarihi – Dönem Sonu Notları – Arif Hocam

islam sanatları tarihi
      • İslâmiyet öncesi eski Türk hayatında dinî nitelik taşıyan ve ölen kişinin ruhunun dinlenmesini sağlamak amacıyla düzenlenen umumî matem ayinlerine ne ad verilir?: Yuğ
      • Osmanlı çarşılarında kıymetli eşyaların alınıp satıldığı yer: Bedesten
      • Zermürekkeple kabın üstüne kafes tarzında geometrik çizgiler çizilip
        kesişen yerler nokta demiriyle çukurlaştırılırsa buna zilbahar kap denilir.
      • “Bir milletin ahlâkî yönüyle nasıl idare edildiğini anlamak isterseniz, o milletin musikisini inceleyiniz.” sözü kime aittir? Konfiçyus
      • Abbasiler devrinde Samerra şehrinde yaptırılmış dünyanın en büyük camilerinden biridir? Mütevekkiliye Camii
      • “Musiki, doğrudan doğruya ruha hitap eder, ruh da kendisini ancak musikinin desteğiyle en iyi şekilde ifade edebilir.” sözü kimin musiki yorumudur? Johann Wolfgang Van Goethe
      • Mûsikinin, “birbirine benzemeyen çeşitli seslerden meydana gelen icrâ” şeklindeki tarifini yapan: Pisagor
      • Abdülkādir-i Merâgī’nin mûsiki nazariyatına dair yazdığı eserinin adı: Câmiu’l-elhân ve Makāsidü’l-elhân
      • İslâm filozofu Fârâbî’ye ait ünlü Mûsiki eseri: el-Mûsîka’l-kebîr
      • Osmanlı döneminde kaleme alınmış olan Risâle-i Fethiyye adlı mûsiki nazariyatı eserinin yazarı: Lâdikli Mehmed Çelebi
      • Türk bestekârları tarafından Türk musikisi makam ve usulleriyle bestelenmiş Arapça güfteli ilahilere ne ad verilir? Şuğul
      • Ezanın meyan cümlesi sayılan: “Hayye ale’s-salâh”
      • Dört bölümden oluşan Mevlevî ayininin her bir bölümüne ne ad verilir? Selâm
      • Mevlevî ayinlerinin 2. ve 4. selâmlarında hangi usûl kullanılmıştır? Ağır Evfer
      • Mevlevi âyini icrâ etmekle görevli topluluğa ne ad verilir? Mutrip
      • Tekkelerde, zikrin ayakta devamı sırasında okunan ilâhilere ne ad verilir? Kıyam ilâhileri
      • Tekkede zikrin oturarak devamı sırasında okunan eserlere ne ad verilir?: Kuûd ilâhileri
      • Süleyman Çelebi’nin mevlit manzumesinin XIX. yüzyılın sonlarına doğru unutulmuş, günümüzde ise “bahirlerin belli makamlar çerçevesinde irticalen okunması” gibi bir gelenek oluşan bestesi: Sekban
      • Hatîb Zâkirî Hasan Efendi tarafından bestelenen “Cuma ve bayram salâsı”nın
        makamı: Bayâti
      • Eskiden İstanbul’da sabah ezanının hangi makamlarda okunması bir gelenek haline gelmiştir? Sabâ, dilkeşhâverân
      • Süleyman Çelebi’nin “Mevlid” manzumesinde hüzzam makamıyla başlayan bölüm: Mi’rac Bahri
      • İslâm dünyasının pek çok coğrafyasında âdeta bir sembol olarak okunan segah makamındaki “tekbir”in bestekârı, yaygın görüşe göre musikişinaslardan hangisidir? Bûhûrîzâde Mus tafa Itrî Efendi
      • Mevlevî âyinlerinin başında, neyzenbaşının yapacağı post taksiminden önce na’than tarafından ayakta okunan “na’t-ı Mevlânâ” adlı eserin makamı: Rast
      • Mevlevîlik ve Bektaşilik dışındaki tarikatların hemen hepsinde, “kelime-i tevhid” zikrinden sonra “ism-i celâl” zikrine geçilmeden önce verilen arada bir veya iki zâkir tarafından okunan esere ne ad verilir? Durak
      • Mevlevî âyinlerinin başında okunması gelenek haline gelen “na’t”ın bestecisi: Eyyûbî Zekâî Dede
      • Hatîp Zâkirî Hasan Efendi tarafından bestelenen “Cenaze Salâsı”nın makamı: Hüseynî
      • Osman Dede’nin bestelediği Mi`râciyye’nin bölümleri:
        – Müsteâr hânesi
        – Dügâh hânesi
        – Sabâ hânesi
        – Hüseynî hânesi
      • Nâyî Osman Dede’nin mi’râciyye’sinde yer alan Farsça yazılmış tek tevşihin sözleri kime aittir? Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
      • Musiki eserlerden, Hızır bin Abdullah tarafından kaleme alınıp Sultan
        II.Murad’a ithaf edilen eser: Kitâbü’l-Edvâr
      • Anadolu Selçuklu mimarisinde kullanılan ana malzeme: Taş
      • Meslekleri ve sınıfları îma eden kavuk biçimleri ve diğer tezyinî özellikleri yanında üzerindeki bilgilerle tarihî kaynak durumundaki Osmanlı taş işçilik alanı: Mezar taşları
      • Hat ve süsleme sanatlarının gelişim seyrinin gözlemlenebildiği bir alan olduğu kadar, meslekleri ve sınıfları îma eden kavuk biçimleri ve diğer tezyinî özellikleri ve üzerindeki bilgilerle değerli ve önemli bir tarihî kaynak durumundaki Osmanlı taş işçilik alanı: Mezar taşları
      • Anadolu Selçuklularının taşı âdeta Anadolu’ya has bir üslupla işleyerek heybet
        veren bir görünümde yapıya kazandırdıkları mimarî öğe : Taç kapılar
      • Anadolu Selçuklu Dönemi halılarıyla ilgili: Bol renk kullanımı yerine, az sayıda renk ile bunların farklı tonları tercih edilir, desen olarak da daha çok geometrik şekiller egemendir.
      • Daha çok geometrik desenlerin hâkim olduğu Batı Anadolu ve Uşak’ta dokunmuş halılar, bir ressamın tablolarına konu olması sebebiyle onun adı ile anılmaktadır. Söz konusu ressam: Holbein
      • Türk halıcılığının en eski örnekleri nerede bulunmuştur? Pazırık
      • Türklerin ahşap sanatı ile ilişkilerini tarihin derinliklerine götüren arkeolojik kazı bulguları (Altay kurganları 1865 / Pazırık 1947-49), araştırmacılardan
        hangisi/hangilerine aittir? Radloff ve Rudenko
        Mûsiki teorisi üzerine çalışan ilk İslâm filozofu: Ya‘kūb b. İshak Kindî
      • Cami iç mimarisinin tamamlayıcı unsurları arasında yer alan kapı ve pencere kanatları, mahfil şebekeleri, minberler, vaaz kürsüleri, Kur’an mahfazası ve rahle gibi teberrükȃt eşyası genel anlamda Türk sanatının hangi örneklerini oluşturur? Ahşap
      • Farklı ağaç cinslerinden seçilen malzemenin oyma, kabartma ve geçme gibi tekniklerle işlenmesi sonucu ortaya çıkan bağımsız sanat dalı: Ahşap sanatı
      • Türk ahşap sanatının seçkin örneklerinin korunup sergilendiği mekânlardan biridir? Topkapı Sarayı
      • Türk ahşap işçiliğinin taşınabilir küçük boyuttaki örnekleri:
        Taht, sanduka, çeşitli büyüklükte dolap, sehpa, paravana, çekmece, lambalık, kavukluk, mücevher kutusu vb. eşya
      • Geleneksel Türk ağaç işleme tekniklerinin toplandığı üç kategori: Oyma, kabartma, kakma
      • Ahşap iskelet üzerinde yan yana getirilen geometrik parçalarla bunları birbirine bağlayan oluklu ahşap kirişlerin tutkal ya da çivi kullanılmaksızın iç içe geçirilmesi tekniği: Kündekâri
      • Konya Alâeddin Camii’nin Ahlatlı bir ustaya ait 1155 tarihli, Siirt Ulucamii’nin Abdülfettah isimli bir ustaya ait 1191 tarihli ve Divriği Ulucamii’nin Tiflisli Ahmed’e ait 1241 tarihli minberlerinde dönemin hangi
        ahşap tekniği kullanılmıştır? Kündekâri
      • Üzerine işlenen bitkisel tezyinatın ortasında ma’kılî (hat) rozetlerin yer aldığı Konya Mevlȃnȃ Müzesinde sergilenen kapı kanatları hangi dönem ahşap işçiliğinin nadîde örnekleri arasında sayılabilir? Beylikler
      • Çorum, Birgi, Manisa ve Bursa Ulucamiileri minberleri ile Kastamonu Kasabaköy Camii kapı kanatları ortak özelliklerden hangisi ile anılır? Hangi ustalar tarafından yapıldığı üzerlerinde kayıtlıdır.
      • Osmanlılar döneminde madenî eşya yapımında kullanılan teknik: Dökme ve dövme
      • Savatlama tekniğinin uygulandığı sanat dalı: Maden sanatı
      • Bakır işçiliğiyle ünlü iki il: Tokat ve Erzincan
      • Türk-İslam mimarisinde kullanılan, pişmiş killi topraktan yapılmış levha halindeki sırlı duvar kaplama malzemelerine ne ad verilir? Çini/Kâşî
      • Pişmiş topraktan yapılan sırlı duvar kaplamalarına ne ad verilir? Çini
      • Klasik tarz çini yapımında, şekillendirilen çini ilk etapta kaç derecede pişirilir? 1200-1300 °C
      • Çini sanatında kullanılan malzemeler:
        – Hamur
        – Fırça
        – Boya
        – Sır
      • Çini veya seramik yapımında kullanılan temel malzemeler :
        Çini veya seramik hamuru, boya veya madenî oksitler, sır
      • Seramik hamurunun üzerindeki parlak ve şeffaf cila tabakasına ne ad verilir? Sır
      • Anadolu Selçukluları Dönemi çinilerinde görülmeyip, 16.yy. Osmanlı çinilerinin en belirgin özelliği haline gelen renk: Mercan kırmızısı
      • Türk çini sanatında renkli sır tekniğinin ilk kez uygulandığı yapı : Bursa Yeşil Cami
      • Mimari yüzeylerde çini kullanımının görüldüğü ilk eser : Kayrevan Sîdî Ukbe Camii
      • Çinilerinde ilk kez hafif kabarık mercan kırmızısı rengin kullanıldığı İznik kâşîleriyle Türk çini sanatının zirvesine ulaşılan eser: İstanbul Süleymaniye Camii
      • Klasik Osmanlı tarzı çinilerin son dönemlerine ait en çok örneğinin bir arada
        bulunduğu eser hangisidir? İstanbul Sultan Ahmed Camii
        Anadolu Selçuklu Dönemi sivil yapılarında çini çeşitlerinden hangisi daha çok kullanılır? Canlı figürlerle bezenmiş perdahlı çiniler
      • Anadolu Selçuklu Dönemi sivil yapılarında çini çeşitlerinden hangisi daha çok
        kullanılmıştır? Canlı figürlerle bezenmiş perdahlı çiniler
      • Bizanslıların mimari tezyinatında kullandıkları küçük renkli taş, seramik veya
        cam parçalarından oluşan süsleme tekniğine ne ad verilir? Mozaik
      • Emevî mimârîsinde bezeme unsuru olarak kullanılan kaplama malzemesi: Mozaik
      • Anadolu’da, çini mozaik bezemenin görüldüğü ilk önemli eserlerden biri olan
        İzzeddin Keykavus I. Türbesi’nin çini ustası: Marendli Ahmet
      • Seramik hamurunun üzerindeki parlak ve şeffaf cila tabakasına ne ad verilir? Sır
      • Çini veya seramik hamuru üzerine sürülen, pişince eriyerek hamurun üzerini kaplayan koruyucu şeffaf tabakaya ——- adı verilir: Sır
      • Sır altı ve sır üstü tekniklerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelen çini tekniğine ne ad verilir? Minâî (Heft-reng)
      • Yüksek oranda kil ihtiva eden ham maddelerden üretilmiş, yüzeyi parlakça ve
        en sert seramik grubuna ne ad verilir? Porselen
      • Günümüzde toprak evânî ve çini sanatını anlatmak için kullanılan genel bir kavramdır? Seramik
      • Zehirli yiyeceklere karşı duyarlı olduğu söylenen seramik tekniği: Mertebanî / Seladon
      • Kıymetli taşlarla hazırlanan kaba ne ad verilir? Murassa’
      • Anadolu Selçukluları döneminde çini süslemeciliğinin merkezi: Konya
      • Ebrunun asıl adı olan ebrî’nin anlamıdır? Bulutumsu
      • Ebru boyaları:
        – Çamlıca Toprağı
        – Lahur çiviti
        – Zırnık
        – Üstübeç
      • Ebru yapımında, teknenin içine konulacak suya kıvam vermek ve böylece serpilen boyaların çökmesini önlemek için kullanılan madde: Kitre
      • Hafif ebru, ne için kullanılır? Üzerine hat yazmak
      • Hangisi kılçıklı ebruya benzer? Kumlu ebru
      • Ebru türleri:
        – Çiçekli ebru
        – Mutaf ebrusu
        – Tarama ebrusu
        – Kumlu ebru
      • Çiiçekli ebruyu bulan kişidir? Necmeddin Okyay
      • Bilinen en eski ebru sanatkarıdır? Şebek Mehmed Efendi
      • Cilt kitap kabı hazırlamayı meslek edinen kişiye ne ad verilir? Mücellit
      • Kitap kabının kısımları:
        – Şemse
        – Kenar suyu
        – Köşebent
        – Mıkleb
      • Alt kaba bağlı olarak pek çok kitap kabında görülen, kitapta ayraç vazifesini de üstlenen beşgen şekilli kısma ne ad verilir? Mıkleb
      • Mıklebi alt kaba bağlayan kısım: Sertâb
      • Kitabın dağılmasını önleyen kısmıdır? Şîrâze
      • Yekpâresunun kullanıldığı yerdir? Kenar Suyu
      • Edirnekârî kap hangisidir? Ruganî
      • Dendan çivisi, hangisinde kullanılır? Şemse kalıbının yuvası açılırken
      • Şemse kalıbı yapımında kullanılırdı? Manda Köselesi
      • Yazma kabın özelliğidir? Deri üzerine fırça ile işlenmesidir.
      • “Müşebbek şemse” uygulamasının tanımı: Kap içine desenleri oyulmuş deri yapıştırmaktır.
      • Yekşah demiri hangisinde kullanılır? Deri yapıştırıldıktan sonra üstünde izler açarken
      • Ulama (raport) desen özellikleriyle ilgili: Nihayetsiz genişleme özelliği taşır.
      • Osmanlı serdarlarının fetihlerini konu alan minyatürlü el yazmalarına ne ad verilir? Gazvatnâme
      • İslam dünyasında sistemli elyazması üretiminin başladığı dönem: Abbasi
      • Savaşları konu alan gazavatnâme türünde hazırlanmış minyatürlü
        eserler:
        – Nusretnâme
        – Kitâb-ı Gencine-i Feth-i Gence
        – Şecâatnâme
        – Târîh-i Feth-i Yemen
      • Elyazması kitapların metinlerini bezemek ve açıklamak amacıyla yapılmış küçük boyutlu renkli resimlere ne ad verilir? Minyatür
      • Hz. Muhammed’in (s.a.v.) medine halkına yazı yazmayı öğretmekle görevlendirdiği sahabi kimdir: Abdullah b. Said
      • Sünnet düğünü şenliklerinin anlatıldığı surnâme türündeki resimli yazmalar, Osmanlı döneminde ilk kez hangi padişah devrinde hazırlandı: III. Murat
      • Sultan III. Ahmed’in oğullarının sünnet düğünü şenliklerini konu alan ‘Surnâme-i Vehbî` adlı eserin minyatürlerini yapan nakkaş kimdir? Levni
      • Selçuklu Türkleri’nin İran’dan Ön Asya, Mezopotamya, Suriye ve Anadolu’ya yayılmalarıyla oluşan ilk Türk-İslâm minyatür üslûbu: Selçuklu minyatür uslubu
      • Osmanlı eyalet üslubu ile resimlendirilmiş eserlerden biridir? : Camiü’s-siyer
      • Safevî döneminin bilinen ünlü minyatür sanatkârları:
        – Bihzad
        – Sultan Muhammed
        – Âgâ Mîrek
        – Şeyhzâde
      • Osmanlı döneminde minyatür sanatına özgün üslûbuyla katkıda bulunan, kaleme aldığı tarihî konulu eserleri, figürsüz manzaralar ve topoğrafik kent
        görünümleriyle resimlendiren nakkaş kimdir? Matrakçı Nasuh
      • Kılkalem kelimesinin anlamı: Fırça
      • Yarı üsluplaştırılmış motiflerden biridir? Karanfil
      • Münhaninin anlamı: Hayvansal çıkışlı bir motiftir.
      • Tezhip sanatının kullanıldığı yerler: Hüsn-i hat levhaları
      • Tezhip kelimesinin anlamı: Altınlamak
      • Yazma eser tezhibinde, temellük kitâbesinin bulunduğu sayfa bezemesi : Zahriye
      • Nakkaş Osman’ın baş usta olarak görev yaptığı eserler:
        – Şehnâme-i Selim Han
        – Hünernâme
        – Surnâme-i Hümayun
        – Zübdetü’t-tevârih
      • Osmanlı Devri saray üslupları:
        – Baba Nakkaş
        – Kara Memi
        – Hacı Ali et-Tebrizi
        – Ali Üsküdari
        – Saz Yolu
      • İslâm yazılarını güzel yazma ve öğretme hünerine sahip olan sanatkâra ne ad verilir? Hattat
      • Erken dönemde hicri IV. yüzyıla kadar mushaf yazımında kullanılan yazı türü: Kûfi
      • Genellikle Osmanlı ilmiye sınıfı ve meşihat dairesinin resmi yazısı olarak kullanılan yazı üslubu: Talik (nesta’lik)
      • Sultanlara ait belgelerin yazıldığı hat çeşidi: Tevkī’
      • İslam yazılarından simetrik veya aynalı yazı olarak vasıflandırılan yazı: Müsenna
      • İmad ta’lik üslubunun İstanbul’da tanınması ve yayılmasında öncülük eden hattat: Derviş Abdi-i Mevlevi
      • Aklâm-ı sitte yazıları:
        – Muhakkak
        – Rika‘
        – Tevki‘
        – Sülüs
        – Nesih
        – Reyhani
      • Osmanlı kültüründe ortaya çıkan ve günlük hayatta en çok kullanılan yazıdır?
        Rik‛a
      • Aklam-ı Sitteyi kesin klasik ölçüleriyle belirleyen hattat: Yakut el-Musta’sımi
      • Osmanlı hat ekolünün kurucusu: Şeyh Hamdullah
      • Hz. Ebu Bekir zamanında cem edilen Mushaf-ı Şerifin hattatı: Zeyd b. Sabit
      • Osmanlı mimari ekolünde, merkezinde cami olan birbirine bağlı yapılar topluluğuna ne ad verilir? Külliye
      • Külliyelerde misafir ağırlama yeridir? Tabhane
      • Şehirlerarasındaki külliyelere verilen addır? Menzil Külliyesi
      • Erken İslâm mimarisinin ilk türbesi: Sâmânoğulları Türbesi
      • Erken İslam mimarisinde ilk camilere örnek olan yapı: Mescid-i Nebî
      • Üstü açık, daha çok bir çeşme başında, yolcuların gelip geçerken namaz kılmaları için ayrılan yüksekçe bir yer olan ibadethane: Namazgâh
      • Osmanlı mimarlarının yaptığı plan ve krokilere ne ad verilir? Mimar kârnâmesi
      • Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu camilerinde sıklıkla tercih edilen plan tipi: Enine gelişen mihrap önü kubbeli
      • Sanatın mahiyeti sınıflandırılması ve sanat eserlerindeki güzelliği konu alan, ilmi metotlarla inceleyen ilim: Estetik
      • Güzellik ve sanat konularını birlikte ele alan ilme ne ad verilir? Estetik
      • Sanat özelliği olmayan, el emeği ve becerisi ile maddi ihtiyacını karşılayan kişiye ne ad verilir? Zanaatkâr
      • Kimin devrinde klasik İslâm minyatürünün biçimlendiği, yüzeysel ve dekoratif bir resim üslûbunun doğduğu görülür: Celâyirliler
      • Bir sanatı yapmak için gereken bilgi ve hünere sahip olan kimseye genelde ne ad verilir? Sanatkâr
      • Türk-İslâm mimarisinin Asya’daki ilk merkezi planlı cami denemesi: Hazar Camii
      • Erken İslâm Mimarisi’nde ilk türbe yapısı: Kubbetü’s-suleybiyye
      • Anadolu’da Osmanlı öncesi taş işçiliği alanında özgün ve sanatsal özellikleri ile öne çıkan mezarlık: Ahlat
      • Osmanlı mimarisinin klasik cami tipinin kurallarının belirlendiği cami: Edirne Üç Şerefeli Camii
      • Ulucami tipinin genel karakteri: Çok Kubeli
      • Büyük Selçukluların Türk-İslam mimarisine kazandırdığı nitelikleri
        bünyesinde toplayan İran’ın en önemli camilerinden biridir? : Zevvare Cuma Cami
      • Sâmerrâ şehri hangi devlet tarafından kurulmuştur? : Abbasiler
      • Tolunoğlu Camii’nin Mısır bölgesine getirdiği yeni mimari anlayış: Tuğla ve sivri kemer
      • İlk bağımsız Müslüman Türk devletini kuran Tolunoğulları’nın eserler verdiği bölge: Mısır
      • Mala ile yapılan işlere verilen addır? Malakâri
      • Osmanlı mimarisinde sıva üzerine boya ile yapılan süslemelere ne ad verilir? Kalem işi
      • Sanat kelimesinin günümüzde Arapça karşılığıdır? Fen
      • Fonetik sanatlar grubuna girer? Müzik
      • Osmanlı eğitim sisteminde tıp eğitimi vermiştir? Dârüttıb
      • Osmanlı eğitim ve öğretiminde hadis okutulan müessese: Dârülhadis
      • Osmanlı kültüründe din ve ahlak eğitiminde sanatın gücünü en üst seviyede kullanan ve büyük sanatkârlar yetiştiren müessese: Tekke
      • Osmanlı kültüründe tasavvuf ahlakı ile beraber sanat eğitimi yapan dini kurumsal yapı: Tekkeler
      • Sanatın doğuşunda ve estetik değer kazanmasında öne çıkan en önemli iki etken: Estetik zevk ve İnançlar

Değerlendirmek için tıklayın!
[Total: 1 Average: 5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!