; Ölçme Araçlarında Bulunması Gereken Nitelikler

Haberler:

2024-KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür, Eğitim Bilimleri)

Ana Menü

Ölçme Araçlarında Bulunması Gereken Nitelikler

Başlatan Arif ARSLANER, Ağu 31, 2022, 06:45 ÖS

« önceki - sonraki »

0 Üyeler ve 3 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Arif ARSLANER

Ölçme araçlarında bulunması gereken nitelikler arasında geçerlik, güvenirlik ve kullanışlıktır. Şimdi geçerlilik, güvenirlik ve kullanışlık kavramlarına yakından bakalım.

Geçerlik

Bir ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı özellikleri başka değişkenlerle karıştırmadan ölçebilmesidir. Ölçme aracı neyi ölçmek için hazırlanmışsa onu ölçmesidir. Bir aracın geçerliliğini, amacını gerçekleştirme ve işe yarama durumu belirler.

Örnek: Bir eğitim süreci sonunda sınav yapmanın amacı; o süreçte kazandırılmaya çalışılan davranışların kazanılıp kazanılmadığını ortaya koymaktır. Araç sadece o dönem içide kazandırılan davranışları ölçüyorsa amacını gerçekleştiriyor demektir.
Geçerliğin Temel Özellikleri

Bir ölçme aracı geçerli olmak için güvenilir olmak zorundadır.

Geçerlik daima belli bir amaç için geçerlidir.

Bir testin geçerliği bir derece sorunudur.

Geçerlik temel anlamda 4'e ayrılır. Bunlar;
  •     Kapsam geçerliği
  •     Ölçüt geçerliği
  •     Yapı geçerliği
  •     Görüşün geçerliğidir.

Geçerliliği Etkileyen Faktörler

  •     Kapsam genişledikçe geçerlikte artar.
  •     Davranışların ölçümünde belirtke tablosu kullanılmalıdır.
  •     Testin başka özellikleri ölçmesi geçerliği düşürür.
  •     Sabit ve sistematik hatalar geçerliği düşürür.
  •     Güvenirliği artıran tüm çalışmalar geçerliği de artırır.
  •     Güvenirlik, geçerlik için şarttır. Ancak tek başına yeterli değildir.

Güvenirlik

Ölçme aracının güvenirliği, ölçme aracının ölçmek istediği değişkeni ne derece duyarlılıkla ölçtüğüyle ya da tesadüfi hatalardan arınıklığıyla ilgilidir. Ölçme sonucu, tesadüfi hatalardan arınıklığı oranında güvenilirdir.

Güvenirliği Etkileyen Faktörler

Duyarlılık: Ölçme aracının birimiyle ilgilidir. Birimin küçük ve detaylı olması hatanın da az olması demektir.

Tutarlılık: Ard arda yapılan ölçmelerin aynı veya benzer sonuçlar vermesidir. Kısa zamanda benzer sonuçlardır.

Kararlılık: Yapılan ölçümlerde zaman uzun olur ve sonuçlara benzer olursa kararlılık denir.

Objektiflik: Ölçmeyi kim yaparsa yapsın aynı sonuca ulaşılmasıdır. En az hata ile puanlama yapılması.

Ölçmenin güvenirliği 2 şekilde hesaplanır. Bunlar: Güvenirlik katsayısı hesaplama ve, ölçmenin standart hatasıdır.

Güvenirlik Katsayısı Hesaplama

  •     Test Tekrar Test
  •     Paralel (Eşdeğer) Formlar
  •     İki Yarı (Eş değer Yarılar)
  •     İç Tutarlık (KR20-KR21)

Ölçmenin Standart Hatası

Ölçme sonuçlarına değişik kaynaklardan, değişik miktarda hata karışır. Aynı kişiye birden fazla ölçme yapılmalıdır. Bu ölçmeler bir dağılım gösterir. Buna normal dağılım denir. Bu dağılım standart kayması, ölçmenin standart hatasıdır.

Standart Hata = Standart Kayma ve Güvenirlik Katsayısı ile hesaplanır.

Uyarı: Hatasız ölçme olmaz. Bu nedenle ölçme sonuçları ölçek üzerinde tek bir noktadan ziyade iki nokta arasındaki bir aralık olarak düşünülmelidir. Güven aralıkları standart hatanın eklenmesi ve çıkarılması sonucunda bulunur.

Güvenirlik Artırma Yolları

  • Ölçme araçlarının duyarlı olması güvenirliği arttırır.
  • Sınav gözetmenin tutumu ortamı etkiler.
  • Sınav sonuçları objektif olarak puanlanmalıdır.
  • Tüm öğrencilerin soruları okuyarak cevaplayacakları kadar süre verilmesi güvenirliği arttırır.
  • Öğrencilerin sınava motive edilmesi, soruları dikkatlice cevaplamalarını sağlar ve güvenirlik artar.
  • Soruların objektif olması gerekir. Sınavda kullanılan soruların öğrenciler tarafından açıkca anlaşılır olması ve tesadüfi cevaplar verilmemesi elde edilen puanların güvenirliğini arttırır.
  • Soru sayısı arttıkça sınavdan elde edilen toplam puanların güvenirliği artar.

Güvenirlik - Geçerlik Arasında İlişki

  •     Güvenirlik, geçerlik için ön koşuldur tek başına yeterli değildir.
  •     Güvenirlik düşerse geçerlikte düşer ancak güvenirlik artarken geçerlik artmayabilir.
  •     Bir testin geçerliği, güvenirlik kare kökünden fazla olamaz.
  •     Güvenirliği etkileyen durumlar doğrudan veya dolaylı geçerliği de etkiler.

Kullanışlık

Bir ölçme aracının; hazırlanmasının, çoğaltılmasının, cevaplanmasının, puanlanmasının kolay olmasıyla ilgilidir. Ölçme aracının kullanışlı olması güvenirliği ve geçerliği yükseltir.

  •     Yazılı veya sözlü testlerin hazırlanması, çoğaltılması kolay ve ekonomik olmasına karşın; cevaplanması ve puanlaması zordur.
  •     Çoktan seçmeli, boşluk doldurma, eşleştirme soruları hazırlanması, çoğaltılması zor ama cevaplaması ve puanlaması kolaydır.
  •     Doğru-yanlış testleri hazırlaması, çoğaltılması, cevaplaması ve puanlaması kolaydır. (En kolay kullanışlı testlerdir)
  •     Kontrol listeleri, gözlem formları hazırlanması zor, puanlaması kolaydır.
  •     Portfolyolar kullanışlılığı en düşük araçlardır.
Herkes ders anlatır ama Arif hocam öğretir.

Kitap okumadan meydan okunmaz
Soru çözmeden sınav kazanılmaz
İmkansız diye bir şey yoktur. Sadece zaman alır.
  •  

Benzer Konular (2)