Adaçayının İnanılmaz Faydaları

Salvia (Adaçayı) (Lamiaceae) Genel Özellikleri

Salvia, Latince «Salvare» kelimesinden türetilmiştir, korumak, iyi
olmak anlamlarına gelmektedir.
Romalılar tarafından kutsal kabul edilen bir bitkidir.
Bitki ölümsüzlük ile ilişkilendirilmiş ve zihinsel kapasiteyi arttırdığı
belirtilmiştir.

Yunan Theophrastus, adaçayını “koroner herb” olarak adlandırmıştır,
çünkü bitkinin kalbin aşırı zorlanmasını önleyerek vücudu
hastalıklardan temizlediğine inanmaktadır.
Orta çağlarda, insanlar soğuk algınlığı, ateş, karaciğer sorunları,
epilepsi, hafıza kaybı ve diğer birçok rahatsızlıkları için adaçayından
hazırladıkları çayı içmiştir.

Adaçayı anti-bakteriyel özellikleri nedeniyle, Fransızlar tarafından
önemli bir tıbbi bitki olarak değerlendirilmiştir.

Adaçayı, aynı zamanda güzellik için de kullanılmıştır.
Türk kadınları adaçayını saçlarındaki beyazları yok etmek için doğal saç boyası olarak kullanmıştır.

İlk sömürgeler adaçayını tuz ve biber gibi temel bir baharat olarak kabul
etmişler ve geleneksel Şükran Günü yemeklerinde kullanmışlardır.

İngiltere’de adaçayı ile yapılan çay soğuk kış günlerinde soğuk algınlığına karşı kullanılmıştır.

Araplar, Çinlilerden Çingenelere kadar pek çok topluluk adaçayının uzun yaşamın anahtarı olduğuna inanmaktadır.

Salvia officinalis (Tıbbi Adaçayı)

Gümüş yeşil yaprakları ile güzel kokulu bir çalıdır.
Mavi-morumsu çiçekli odunsu gövdelidir.
Bitki 60 cm uzunluğa ve 45 cm genişliğe ulaşabilir.
Yaz ortalarında çiçek açmaktadır.
Çiçekler ve yapraklar tıbbi kullanım için kurutulsa da daha çok yaprakları kullanılmaktadır.

Beta-karoten, esansiyal asitler, uçucu yağ, flavanoidler, saponin, tanen, niasin,
nikotinamid, flavon glikositleri, fitoöstrojenik bileşikler, mineraller ile vitamin B ve C içerir.

Antioksidan içerir.
Antioksidanlar serbest radikalleri yok ederek hücre yaşlanmasını ve kanser gibi
kontrol edilemeyen hücre büyümelerini önler.

Antiseptiktir.
Diş macunlarının bileşiminde kullanılmaktadır.
Adaçayının sahip olduğu aroma kamfor, sineol ve tuyon gibi uçucu yağ bileşenlerinin bir
sonucudur.

Kızılderililer adaçayını diş temizliğinde ve dişlerini beyazlatmada kullanmışlardır.
Pamukçuk, ağız kokusu ve diş eti iltihabına karşı kullanılmaktadır.
Ayrıca yapılan bazı çalışmalar Candida albicans, herpes simpleks 2 virüsü ve influenza 2 virüsüne karşı etkili olduğunu göstermiştir.

Diyabette etkilidir.
Adaçayı, diyabetli bireylere yardımcı olmak için düşünülen otlar arasında yer almaktadır.
Kişinin vücudundaki kan şekeri seviyesini düşürmeye yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Boğaz ağrısı tedavisinde
çayı gargara olarak kullanılmaktadır.
Gece terlemelerinde burun tıkanıklığında kullanılmaktadır.

Cilt tedavisinde
Soğutulmuş adaçayı (çayı) akne tedavisinde tavsiye edilmektedir.
Güçlü büzücü etkisi nedeniyle temizlik malzemeleri ve deodorantlarda kullanılmaktadır.

Çayı ayak ve tırnak mantarlarına karşı etkilidir.
Egzama tedavisinde kullanılmaktadır. Kepek tedavisinde kullanılmakta ve saçlara parlaklık vermektedir.

Ağrı kesici olarak
Adaçayı sıklıkla sedef, böcek ısırıkları ve zona tedavisinde kullanılan cilt losyonlarına eklenir.

Ayrıca ağızda meydana gelen enfeksiyonlara karşı da kullanılmaktadır.

Lapa haline getirilmiş yapraklar haricen şişme, burkulma ve kanamalarda kullanılmaktadır.

Sindirime yardımcı
Adaçayı, yiyeceklerin parçalanmasını kolaylaştırarak genel sindirime yardımcı olur.

Menopozda
Adaçayı menopoz semptomlarının hafifletilmesinde kullanılmaktadır.

Beyin Fonksiyonlarına Yardımcı
Adaçayının biberiye gibi bellek ve beyin fonksiyonlarını arttırıcı özelliği olduğuna inanılmaktadır.
20 sağlıklı gönüllü ile yapılan bir araştırmada adaçayı yağının hızlı bir şekilde hatırlamaya yardımcı olduğu gözlenmiştir.
Bunun yanında Alzheimer tedavisinde kullanımı da araştırılmaktadır.

Tütsü olarak
Adaçayı binlerce yıldır arıtma ritüellerinde kullanılmaktadır.
Yakılan kurutulmuş adaçayı yapraklarının evin negatif enerjisini aldığına
inanılmaktadır.

Adaçayı Çayı Nasıl Hazırlanır?

Adaçayı ile hazırlanacak çay için taze veya kurutulmuş yapraklar demlenebilir.
Kurutulmuş yapraklar daha konsantre oldukları için az sayıda yaprak yeterli
olacaktır.
Tercihe göre bal eklenebilir.
Bir fincan çay hazırlamak için, birkaç tane taze ya da kurutulmuş adaçayı
yaprağı üzerine bir fincan kaynamış su dökülerek bir süre beklenir.

Adaçayının Yan Etkileri

Hafif Yan Etkileri Bazı kişilerde mide rahatsızlığı, bulantı, kusma veya karında rahatsızlık
meydana gelebilir.

Ciddi Yan Etkileri

Tavsiye edilen dozdan fazla adaçayı yaprağı kullanımı ciddi sinir veya karaciğer hasarı gibi yan etkilere neden olabilir.
Buna ek olarak, adaçayı yaprağı tuyon denilen toksin bir madde içermektedir.
Yüksek dozlarda alındığında epileptik nöbetlere neden olabilir.

İlaç Etkileşimleri

Belirli ilaçlar ile adaçayı kullanımı doğru olmayabilir.
Kan şekeri ciddi oranlarda düşebilir, diyabet ilaçlarının etkisini azaltabilir.
Adaçayı fenitoin ve fenobarbital gibi nöbet ilaçlarının etkisini azaltabilir.
Ayrıca, sakinleştiricilere ek olarak alınması aşırı uyku haline neden olabilir.

Kontrendikasyonları

Adaçayının hamilelikteki kullanımı incelenmemiştir.
Bu nedenle hamile ya da emziren kadınlara kullanımı tavsiye edilmez.
Ayrıca, diyabet ya da epilepsi gibi bir nöbet bozukluğu olan bireylere adaçayı kullanımı
tavsiye edilmez.

Kullanılan Diğer Salvia Türleri ve Kullanımları

Salvia fruticosa (Salvia triloba)

Salvia officinalis’e çok benzer.
Ancak, S. fruticosa daha boyludur.
Yoğun kafur içerdiğinden aroması herkes tarafından tercih edilmez.
Yaprakları tri (üç) loba (lob veya yapraklar) parçalı olduğundan S. triloba denilmiştir.

Tedavi Amacıyla Kullanımı

Jinekolojik sorunlarda özellikle leucorrhea (beyaz akıntı) ile kronik genital nezleye karşı kullanılmaktadır.
Geleneksel Girit tıbbında, bitkiden elde edilen yağ (yüksek 1,8 sineol içeriği) beyin sedatifi olarak, soğuk algınlığı, bronşit ve öksürük ve aşırı terleme tedavisinde kullanılmıştır.
Dışarıdan adet ağrıları, mide-ağrısı ve kolik tedavisinde kullanılır.
Özellikle ağız ve boğaz bölgesi için antiseptik ve antiinflamatuar etki gösterir.
Kan şekeri ve kan basıncını düşürdüğüne yönelik raporlar bulunmaktadır.

Salvia sclarea, Aromaterapide sıklıkla kullanılmaktadır.

Değerlendirme

Yazar: Arif Arslaner

2004 yılında Hacettepe Üniversitesi'nden mezun olduktan sonrada sağlık eğitimine devam etti. 2012 yılında 2. üniversite olarak kamu yönetimi bölümünden mezun oldu. Bilgisayar programcılığına ve ingilzceye ağırlık vererek sertifikalar aldı. Şu anda ilahiyat okuyor. Hâlâ öğrenmeye ve öğretmeye devam ediyor...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir